فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جانشینی پول به پدیده­ای اطلاق می­شود که مردم یک کشور در پرتفوی دارایی خود، ترجیح می­دهند بهجای پول داخلی، پول خارجی نگهداری کنند. این امر دلایل متعددی دارد که مهمترین آنها کاهش مداوم ارزش پول ملی، تداوم تورم شدید داخلی، بی­ثباتی اقتصادی، منفی بودن نرخ­های واقعی بهره، خروج سرمایه به علت مهاجرت­های قانونی و غیرقانونی و گسترش فعالیت­های­ قاچاق کالا است. این پدیده هم در کشورهای پیشرفته و هم در کشورهای درحال توسعه مشاهده شدهاست. در کشورهای پیشرفته جانشینی­پول به صورت متقارن و دوطرفه­است، ولی در کشورهای درحال توسعه به صورت یک­ طرفه است و بر سیاست­های پولی این کشورها تأثیر گذاشته و اثر بخشی سیاست­ها را کاهش داده ­است.  این مقاله از طریق تخمین توابع تقاضای پول داخلی و خارجی به مقایسه درجه دلاری شدن ایران و کانادا ­می­پردازد. برای مقایسه درجه دلاری شدن دو کشور، توابع تقاضای پول داخلی و تقاضای پول خارجی توسط ساکنین دو کشور برآورد شده ­است. در این تحقیق از روش اقتصاد سنجی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می­دهد که دلاری شدن اقتصاد ایران یک طرفه است یعنی پول خارجی جانشین پول داخلی شده ولی در خارج ایران تقاضایی برای پول داخلی(ریال ایران) وجود ندارد. در حالی که دلاری شدن اقتصاد کانادا دو طرفه است یعنی پول خارجی جانشین پول داخلی شده و در خارج کانادا هم تقاضا برای پول داخلی(دلار کانادا) وجود دارد.