تدوین مدل التقاطی خانوادهمحور و مقایسه اثربخشی آن با درمان تعامل والد-کودک در کاهش مشکلات رفتاری کودکان مبتلا به اختلالات طیف اتیسم (عملکرد بالا): یک مطالعه آزمایشی
نویسندگان
1 استاد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استاد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
5 استاد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، واحد تهران، ایران
doi
10.22038/mjms.2022.65624.3856چکیده
مقدمه: یکی از برنامههای به نسبت جدید آموزشی به منظور کاهش مشکلات رفتاری کودکان، برنامهی «التقاطی خانوادهمحور» است. هدف از پژوهش حاضر تدوین مدل التقاطی خانوادهمحور و مقایسه اثربخشی آن با درمان تعامل والد-کودک در کاهش مشکلات رفتاری کودکان مبتلا به اتیسم است. روشکار: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر کنترل متغیرها از نوع آزمایشی با طرح پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیهی کودکان با اختلالات طیف اتیسم (عملکرد بالا) در مرکز درمانی تهران اتیسم است که طی پاییز و زمستان سال 1398 خدمات دریافت میکردند. به روش نمونهگیری هدفمند 36 نفر انتخاب و بهطور تصادفی در سه گروه برنامهی تعامل والد-کودک ( PCIT)، مدل التقاطی خانوادهمحور و گروه کنترل قرار گرفتند. در این پژوهش از پرسشنامه رفتار کودک آیبرگ استفاده و برای تجزیهوتحلیل دادهها از روش آماری تحلیل کوواریانس با نرمافزار 25SPSS استفاده شده است. نتایج: نتایج نشان میدهد که بین میانگین متغیر مشکلات رفتاری کودک در گروه مدل التقاطی خانوادهمحور نسبت به برنامهی تعامل والد-کودک ( PCIT) و گروه کنترل تفاوت معنیداری وجود دارد، بدین معنا که مدل التقاطی خانوادهمحور نسبت به برنامهی تعامل والد-کودک ( PCIT) در کاهش مشکلات رفتاری کودکان با اختلالات طیف اتیسم (عملکرد بالا) اثربخشتر است.نتیجهگیری: درنتیجه میتوان مدل التقاطی خانوادهمحور را جایگزین مناسبتری برای انجام مداخلات روانشناختی برای کاهش مشکلات رفتاری کودکان با اختلالات طیف اتیسم (عملکرد بالا) در نظر گرفت.
