فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظریه سهمیه­بندی بازار از مهمترین نظریات ارائه شده مبنی بر رفتار کارتلی اوپک است. این نظریه که توسط آدلمن (Adelman) ارائه و بعدها توسط گریفین (Griffin) بسط داده شده و در حالت­های مختلف مورد آزمون واقع گردید، همواره توسط محققین، در دوره­های مختلف مورد بررسی و آزمون قرار گرفته است. مدیریت عرضه نفت خام توسط سازمان اوپک در دوره پنج ساله 2000 تا 2005 ، که در پی افت شدید قیمت­های جهانی نفت خام در سال­های 1998 و 1999 تنظیم گردید، از دوره­های موفقیت آمیز هماهنگی اعضای اوپک محسوب می­گردد. در این مقاله با پرداختن به مدل اولیه گریفین، نظریه سهمیه­بندی بازار را با روش معادلات همزمان، در دوره مزبور یعنی (1)2000 تا (12)2005، آزمون نمودیم. نتایج بررسی­ها نشان می­دهد: اولاً، نظریه سهمیه­بندی بازار در طی این دوره از قدرت کافی برخوردار بوده است. ثانیاً، برای پنج کشور ایران، اندونزی، الجزایر، کویت و ونزوئلا، فرضیه  رد نمی­شود و بر اساس تعریف گریفین، این کشورها از سهمیه بندی ثابت بازار پیروی نموده­اند. در حالیکه، برای چهار کشور عراق، قطر، امارات عربی متحده و عربستان سعودی، فرضیه  رد نشده و لذا این کشورها از سیستم سهمیه­بندی نسبی بازار پیروی نموده­اند. همچنین رفتار دو کشور نیجریه و لیبی فرضیه  را رد نمی­کنند که بیانگر پیروی از سهمیه بندی جزئی بازار توسط آنها است.