بررسی ویژگی‌های بیومتری و شیمیایی الیاف درختچه توری (Lagerstroemia spp)، مطالعه موردی در شهرستان تنکابن

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی صنایع چوب و کاغذ، مؤسسه آموزش عالی ساعی، گرگان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی صنایع چوب و کاغذ، مؤسسه آموزش عالی ساعی، گرگان، ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات علوم چوب و فراورده‌های آن، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

doi
10.22092/ijwpr.2024.367526.1785
چکیده

سابقه و هدف: یکی از جدی­ترین چالش­های حال حاضر دنیا و ازجمله ایران در بخش صنایع سلولزی، کمبود مواد اولیه است. بنابراین، لزوم یافتن منابع جایگزین با توجه به کاهش سطح جنگل­ها و کاهش سطح برداشت چوب بیش‌ازپیش احساس می­شود. گونه توری (Lagerstroemia spp). یک درختچه زینتی است که دارای واریته­های زیادی بوده و پس از هرس دارای مقدار زیادی ‏پسماند و سرشاخه است که می­توان قابلیت استفاده از آن را در تولید تخته خرده چوب و ... ‏را بررسی کرد.‏ بنابراین شناخت بیومتری و شیمیایی الیاف این گونه، برای بررسی امکان استفاده از آن، بسیار ضروری می­باشد مواد و روش‌ها: در این تحقیق ویژگی­های بیومتری و ­شیمیایی­ الیاف در محور طولی و به فواصل 5، 50 و 75 درصد ارتفاع ساقه پس از پوست‌کنی انجام شده است. ویژگی‌های شیمیایی شامل درصد سلولز، همی سلولز، لیگنین، مواد استخراجی و خاکستر و شاخص‌های آناتومیکی شامل طول الیاف، قطر الیاف، قطر حفره سلولی و ضخامت دیواره الیاف اندازه‌گیری شد و براساس آنها شاخص‌های درهم‌رفتگی، رانکل و شاخص انعطاف‌پذیری نیز محاسبه گردید.نتایج: میانگین طول الیاف 66/0 میلی‌متر، قطر (64/16 میکرون)، قطر حفره سلولی (76/7 میکرون) و ضخامت دیواره سلولی الیاف (78/8 میکرون)، شاخص درهم‌رفتگی (1/40)، شاخص انعطاف‌پذیری (68/46) و شاخص رانکل (3/226) برای گونه توری ((Lagerstroemia spp. اندازه‌گیری شد. میزان هولوسلولز 3/81%، آلفاسلولز 55/63%، سلولز 15/53%، لیگنین 28/21%، همی­سلولز 75/17%، مواد استخراجی محلول در استون و آب گرم به ترتیب 87/5% و 47/2% و خاکستر 54/1%  اندازه­گیری شد.نتیجه‌گیری: به‌طورکلی با توجه به نتایج حاصل، الیاف­ گونه­های­ چوبی و غیرچوبی توری در مقایسه با سایر گونه‌ها می­تواند منبع­ خوبی برای فرورده­های­ سلولزی ­توصیه­ شود.