بررسی توان زکات (گندم و جو) در کاهش فقر (مطالعه موردی استان گلستان)

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد دانشگاه مازندران

doi
چکیده

فقر مایه پریشانی انسان­، سرگردانی عقل و فراهم شدن غم و اندوه است. جوامع بشری و بین المللی متعهد شده­اند در هزاره سوم تعداد فقراء را تا سال 2015 به نصف تقلیل دهند. مهمترین دغدغه­ها تأمین مالی برنامه­های فقرزدایی است. کشورها سعی دارند از ظرفیت­های خود در این راه استفاده کنند. زکات یک واجب عبادی مالی است که مهمترین موارد مصرف آن تأمین زندگی فقراء و مساکین و تأمین نیازهای عام المنفعه (فی سبیل الله) است. استان گلستان جزء پنج استان مهم تولید کننده گندم است و وجود زمینه­های اعتقادی مردم مسلمان شیعه و سنی استان و همچنین فقر موجود در آن انگیزه بررسی توان زکات در کاهش فقر در استان در این تحقیق است. بر اساس اطلاعات موجود در زمینه گندم و جو و تعدیل آنها متناسب با احکام زکات مقدار زکات گندم و جو در سطح استان بین سال­های 76-80 برآورد گردید و سپس با مهمترین هزینه­های دولت در جهت موارد فقر زدایی­، عمران و نوسازی روستاها و آموزش و پرورش مقایسه صورت گرفت. نتیجه تحقیق نشان می دهد چنانچه گردآوری و هزینه کردن زکات با درایت و مدیریت انجام شود زکات توان تأمین مالی درصد بالایی از موارد فوق را دارد. شایان ذکر است که سهم این تحقیق در طرح مباحث اساسی فقهی اقتصادی زکات به ویژه در برآورد صحیح و همچنین مصارف آن است.