تبیین معیارها و شاخص‌های مدیریت پایدار جنگل (منطقه مورد مطالعه: ناو اسالم، استان گیلان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان

2 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان

3 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان

doi
10.22092/ijfpr.2016.106698
چکیده

همسو با این موضوع که پایداری به‌عنوان یک اصل اولیه در مدیریت جنگل‌ها باید مورد توجه قرار گیرد، اتکا بر ابزاری کاربردی که مکانیسم این پایداری را مشخص و کمی کند، لازم است. اگرچه معیارها و شاخص‌های متعددی با ساختار کلی مشابه در سطح بین المللی توسعه یافته است، اما چالش اصلی امروز بومی‌سازی معیارها و شاخص‌ها و عملیاتی کردن آن‌ها در سطح ملی، منطقه‌ای و محلی برای اجرای مدیریت پایدار جنگل است. هدف پژوهش پیش‌رو، تبیین و ارایه معیارها و شاخص‌های مناسب مدیریت پایدار جنگل، در حوضه ناو اسالم استان گیلان بود. برمبنای چهار فرآیند جهانی مونترال، هلسینکی، خاور نزدیک (که توسط فائو ارایه شده) و همچنین معیارها و شاخص‌های ارایه‌شده توسط CIFOR و با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره و فرآیند تحلیل شبکه، فهرستی از شاخص‌ها و معیارهای مناسب برای منطقه مورد مطالعه انتخاب و اولویت‌بندی شد. فهرست منتخب شامل 11 معیار و 65 شاخص بود. از این تعداد به‌ترتیب پنج، دو و چهار معیار مربوط به رویکردهای اکولوژی، اقتصادی- اجتماعی و مدیریتی بودند. نتایج مربوط به وزن نهایی و اولویت‌های شاخص‌های منتخب نشان داد که شاخص‌های جنگل‌های طبیعی با زادآوری مطلوب، نشانه‌گذاری اصولی درختان محصول و بذری و موازنه بین رویش و برداشت چوب، مهم‌ترین شاخص‌های توسعه پایدار جنگل در منطقه اسالم بودند. در انتهای فهرست نیز شاخص‌های ورود و بومی‌سازی فن‌آوری‌های مناسب، ایجاد ظرفیت برای اجرای اسناد بین‌المللی و پراکنش اکوسیستم‌های جنگلی قرار داشتند.