نقش میانجی تنظیم هیجان در تبیین روابط علّی بین ترومای دوران کودکی و تصویر بدنی در زنان با تجربه جراحی ماستکتومی
نویسندگان
1 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران
3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22038/mjms.2025.89871.5073چکیده
مقدمه: سرطان پستان شایعترین سرطان زنان است و بازماندگان آن با اضطراب، افسردگی و تصویر بدنی منفی مواجهاند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه آسیبهای دوران کودکی با تصویر بدنی زنان ماستکتومیشده و نقش میانجی تنظیم هیجان انجام شد.روش کار: روش پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی- همبستگی، معادلات ساختاری بود. نمونه پژوهش شامل 250 نفر از زنانی بود که در سالهای 1401-1403 تحت عمل جراحی ماستکنومی قرار گرفتند و به روش نمونهگیری هدفمند از واحد شیمی درمانی و رادیوتراپی مرکز ام آر آی مهدیه، بخش جراحی و آنکولوژی بیمارستان بعثت همدان انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها شامل پرسشنامه ترومای دوران کودکی (برنشتاین، 1988)، تصویر بدنی (هوپورد و همکاران، 2001) و تنظیم هیجان (گراس و جان، 2003) بود. تحلیل دادهها بهصورت توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزار spss-22 و amous-22 انجام شد.یافته ها: نتایج نشان داد بین ترومای کودکی و تصویر بدنی، همچنین بین تنظیم هیجان و تصویر بدنی، رابطه معناداری وجود دارد (P<0.01). ترومای کودکی اثر مستقیم منفی بر تنظیم هیجان (01/0> P، 302/5-=T، 42/0-=β)و تصویر بدنی (05/0> P، 453/2=T، 289/0=β) داشت. همچنین، تنظیم هیجان بهطور مستقیم بر تصویر بدنی اثرگذار بود(01/0> P، 13/3-=T، 524/0=β) نقش میانجیگری تنظیم هیجان نیز در این رابطه تأیید شد(P<0.01). شاخصهای برازش مدل نشاندهنده برازش مناسب مدل پیشنهادی با دادهها بودند.نتیجهگیری: آسیبهای کودکی میتواند تصویر بدنی زنان ماستکتومیشده را تضعیف کند و تنظیم هیجان نقش کلیدی در این فرآیند دارد. تقویت تنظیم هیجان میتواند به بهبود تصویر بدنی و کیفیت زندگی این بیماران کمک کند.