ارتباط بین پوشش گیاهی و عامل های فیزیوگرافی در جنگل کران رودی دره‌خان در جنوب ارومیه

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

2 کارشناس‌ارشد جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

3 دانشیار گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

4 مربی پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی

doi
10.22092/ijfpr.2015.103013
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین پوشش گیاهی با عامل­ های فیزیوگرافی و تعیین گونه ­های معرف در گروه­های اکولوژیک، در جنگل کران‌رودی دره‌ خان در جنوب ارومیه انجام شد. برای تعیین سطح قطعه­ نمونه از روش سطح حداقل استفاده شد. براین اساس سطح 400 مترمربعی برای پوشش درختی و درختچه­ ای و 100 مترمربعی برای پوشش علفی به ­دست آمد. سی‌ودو قطعه­ نمونه برای گیاهان چوبی و 50 قطعه ­نمونه برای پوشش علفی به روش خط­ نمونه در فاصله­ های صفر، 20، 50، 100 و 200 متری رودخانه دره‌ خان و عمود بر محور اصلی آن در دو طرف پیاده شد و گونه ­های گیاهی آن شناسایی و درصد پوشش گیاهی در هر قطعه‌نمونه با استفاده از مقیاس براون- بلانکه برآورد شد. برای تعیین گروه­ های اکولوژیک و گونه­ های معرف از تجزیه‌وتحلیل خوشه­ ای و تجزیه‌وتحلیل گونه ­های معرف و برای تجزیه ­ و­ تحلیل ارتباط بین پوشش گیاهی با عامل­ های فیزیوگرافی از روش NMS استفاده شد. براساس تجزیه ­و تحلیل خوشه­ ای، گیاهان علفی منطقه در سه گروه اکولوژیک دامنه شمالی، دامنه جنوبی و کنار رودخانه ­ای قرار گرفتند. نتایج آنالیز NMS نشان داد که شیب و ارتفاع از سطح دریا از مهمترین عامل­ های تأثیرگذار بر پراکنش گونه ­های علفی در اکوسیستم دره‌ خان هستند. از گونه ­های معرف دامنه شمالی، Astragalus persicus، Echinops bithynicus و Silene marschallii، دامنه جنوبی، Salvia multicaulis، Onosma sericeum وAristolochia bottae و کنار رودخانه ­ای،Colchicum szovitsii ، Galium spurium و Pimpinella anthriscoides را می­ توان نام برد. گونه­ های چوبی نیز در دو گروه اکولوژیک کنار رودخانه ­ای (Juglans regia و Pyrus syriaca) و دور از رودخانه (Cerasus microcarpa و Pistacia atlantica) قرار گرفتند.