تحلیل مقایسهای پارامترهای ژئومورفولوژیکی و ژئوشیمیایی گل فشان های درابول شرقی و غربی واقع در جلگه دشتیاری، سیستان و بلوچستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 دانشجوی دکتری ژئوموروفولوژی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.22034/gmpj.2023.419011.1458چکیده
امروزه مطالعه گلفشانها بعنوان یکی از عوارض ناشناخته و متحصر بفرد زمین مورد توجه متخصصان علوم مختلف قرار گرفته است. گلفشان درابولغربی در شرق روستای ریمدان و در فاصله 5 کیلومتری شمال غربی کوههای درابول مرز مشترک ایران و پاکستان قرار دارد و گلفشان درابول شرقی دقیقاَ در یک کیلومتری شرق گلفشان درابول غربی قرار دارد. در گام نخست، با حضور در منطقه، مطالعات میدانی مستقیم انجام گردید و کلیه پارامترهای ژئومورفولوژیکی گلفشانها ثبت شد و نمونههای گل و آب جهت بررسی و آنالیز شیمیایی XRD و XRF به آزمایشگاه ارسال گردید. نتایج این پژوهش نشان می دهد که گلفشان درابول غربی بدلیل خروج روانههای گلی با غلظت بالاتر و گرانروی کمتر مرتفعتر شده و در دامنهها دارای شیب بیشتری نیز میباشد اما گلفشان درابول شرقی بدلیل رقیقتر بودن روانههای خروجی آن دارای ارتفاع کمتر و قطر قاعده، مساحت و محیط بیشتری است. همچنین وجود صدفها، دوکفهایها و گاستروپودها در روانههای گلی، نشان از عمق پایین هر دو گل فشان دارد. در نتایج بدست آمده از آنالیز شیمیایی به روش XRD، هر دو گلفشان دارای فاز اصلی شامل، کوارتز، شاموزیت، ایلیت و آلبیت و فاز فرعی شامل کلسیت هستند. در آنالیز شیمیایی به روش XRF عناصر (Sio2) دیاکسید سیلیسیوم یا کوارتز، (Al2o3) اکسید آلومینیوم، (Na2o) دیاکسید سدیم، (Mgo) اکسید منیزیم، (K2o) دیاکسید پتاسیم، (Tio2) دیاکسید تیتانیوم، (Mno) اکسید منگنز یا منگنزیت، (Cao) اکسید کلسیم، (P2o5) دیاکسید فسفر، (Fe2o3) هماتیت، (So3) تری اکسید سولفور و (LOI) مواد آلی وجود دارد که در میزان آن درصدی کمی با هم تفاوت دارند.