فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیستم آب‌های زیرزمینی به میزان زیادی تحت تأثیر فرایندهای محیطی به‌خصوص ژئومورفولوژی سطح زمین می‌باشند و استفاده از متغیرهای ژئومورفولوژی رهیافت جدیدی را درزمینه شناسایی پتانسیل آب‌های زیرزمینی در اختیار برنامه ریزان سرزمین قرار می‌دهد. مخروط افکنه ها به‌عنوان یکی از تیپ‌های مهم ژئومورفولوژی ایران، با ساختار منحصربه‌فرد خود، محیط مناسبی را برای ذخیره‌سازی آب زیرزمینی به‌خصوص در فلات ایران فراهم آورده است. در این پژوهش سعی شده است تا نقش پارامترهای ژئومورفیک مخروط افکنه ها بر تغییرات آب زیرزمینی در نواحی شرقی و مرکزی استان گیلان موردبررسی قرار گیرد. از این طریق می‌توان الگویی مناسب و مبتنی بر پارامترهای ژئومورفیک را برای پتانسیل‌یابی آب‌های زیرزمینی ارائه داد. بر این اساس ابتدا مرز 28 مخروط افکنه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و نقشه‌های توپوگرافی ترسیم شد و 11 پارامتر شامل مساحت، زاویه جاروب، شیب، تقعر، حجم، ارتفاع رأس و قاعده، طول، طول قاعده، اختلاف ارتفاع و شعاع مخروط افکنه استخراج گردید و ارتباط این پارامترها با عمق سطح ایستابی، دبی چاه و میزان هدایت الکتریکی آب زیرزمینی در 23559حلقه چاه آب با استفاده از روش‌های آماری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تغییرات دبی، هدایت الکتریکی و عمق سطح ایستابی به ترتیب با میزان 82% ، 45 % و 45% تحت تأثیر مورفومتری مخروط افکنه ها قرار دارد. با افزایش میزان مساحت، طول و حجم مخروط افکنه ها میزان دبی و هدایت الکتریکی آب زیرزمینی افزایش پیدا می‌کند و این ارتباط به‌خصوص در خوشه سوم که منطبق بر مخروط افکنه های غربی منطقه موردمطالعه است بیشتر به چشم می‌خورد. یافته‌های این پژوهش نشان داده که شاخص‌های ژئمورفولوژیکی مخروط افکنه ها می‌تواند به‌عنوان الگویی در ارزیابی تغییرات ویژگی‌های هیدرولوژیکی آب‌های زیرزمینی در منطقه موردمطالعه و سایر مناطق مورداستفاده قرار گیرد.