تجزیه و تحلیل میزان فرونشست زمین واثرات آن بر ژئو مورفوسایتهای گردشگری شهر توریستی شاندیز خراسان رضوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی.
2 استاد گروه جغرافیای طبیعی (ژئومورفولوژی)، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی .
doi
10.22034/gmpj.2024.423463.1462چکیده
یکی از مخاطراتی که در چند دهه اخیر در بسیار ی از مناطق جهان و خصوصا درکشورمان رخ دادهاست، مخاطرات ناشی از فرونشست زمین است که بسیاری از مناطق با ژئوسایتهای مناسب گردشگری را تهدید میکند. هدف از انجام این پژوهش اندازه گیری میزان فرونشست زمین در شهر توریستی شاندیز خراسان رضوی و اثر آن بر ژئو مورفوسایتهای منطقه است. از جمله مناطق گردشگری در معرض تهدید فرونشست شهر شاندیز در دشت مشهد با شرایط اقلیمی خشک و نیمهخشک است. در این تحقیق به منظور پایش میزان فرونشست در شهر شاندیز به روش تداخل سنجی از دادههای ماهواره، Sentinel 1A سالهای 2016 تا 2023 استفاده شدهاست. نتیجه مطالعات حاصل از تداخلسنجی راداری نشان داد که در طول دوره آماری در منطقه مورد تحقیق22 سانتیمتر فرونشست اتفاق افتادهاست. همچنین پی بردن به علت فرونشست، اطلاعات چاههای پیزومتری موجود در منطقه اخذ و تغییرات آنها در طول دوره 1399-1370 بررسی گردید. میزان فرونشستهای ثبت شده برای هر دوره به ترتیب 2 سانتیمتر برای 2016-2017، برای دوره 2018-2017 حدود 6 سانتیمتر، 2 سانتیمتر برای دوره 2019-2018، 5 سانتیمتر برای دوره 2020-2019، برای بازه زمانی 2020-2021 حدود 2 سانتیمتر، 4 سانتیمتر برای دوره 2021-2022 و حدود 1 سانتیمتر برای بازه زمانی 2022-2023 بدست آمد. طبق نتیجه بدست آمده سطح آب زیرزمینی در محدوده های دارای فرونشست زمین با افت حداقل 86/57 و حدکثر 84/76 متر همراه بوده است به همین دلیل برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی یکی از دلایل اصلی فرونشست زمین در منطقه مورد مطالعه است. در بازه 2016 تا 2023 (1401-1395) فرونشست 22 سانتی متر در شمال وشرق و غرب و جنوب و مرکز شهر پراکنده میباشد و ژئوسایتهای (قنات کاریزنو،برج تاریخی شاندیز، پدیده شاندیز، باغ کلبه دنج، فنجان نما، پارک کوهستانی و ... ) منطقه را به خطر میاندازد واین امر می تواند روی گردشگری منطقه تاثیر منفی بگذارد.