گسترش توافق ابراهیم به منطقه قفقاز جنوبی و شکل‌گیری منطقه‌ شناختی «غرب آسیا – قفقاز جنوبی»

نویسندگان

1 دکتری روابط بین‏الملل، پژوهشگر مرکز پژوهش‎های مجلس شورای اسلامی، ایران

doi
10.30479/psiw.2026.22138.3428
چکیده

هدف: ارزیابی پیامدهای گسترش احتمالی توافق ابراهیم به منطقه قفقاز جنوبی و گنجاندن جمهوری آذربایجان ذیل کشورهای این توافق. در نتیجه، پاسخ به این سؤال اساسی که هدف از مطرح شدن گسترش توافق ابراهیم به منطقه قفقاز جنوبی چیست؟ و گسترش آن به این منطقه و احتمالاً آسیای مرکزی چه پیامدهایی می‏تواند برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته باشد؟ روش‌: برای پاسخ به هدف این پژوهش از روش توصیفی - تحلیلی استفاده شده است. یافته‎ ها: هدف اصلی از گسترش توافق ابراهیم به قفقاز جنوبی، شکل دادن به یک منطقه شناختی «غرب آسیا – قفقاز جنوبی» با توجه تغییرات ژئوپلیتیکی در غرب آسیا و قفقاز جنوبی است. این روند می‏تواند پیامدهای قابل توجهی برای جمهوری اسلامی ایران، ازجمله ایجاد یا تقویت گفتمان ضدشیعی، شکل‎گیری محیط امنیتی تخاصم‎آمیز و تضعیف پیوندهای ارتباطی (کریدورها و دالان‏های ترانزیتی) به همراه داشته باشد. نتیجه ‎گیری: با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی در منطقه غرب آسیا، روی ‏کار آمدن مجدد دولت دونالد ترامپ در ایالات متحده آمریکا و افزایش تمایل به گسترش توافق ابراهیم به مناطق پیرامونی، احتمال توسعه این سازه به مناطق قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی در حال افزایش است.