شناسایی و مقایسه ترکیب‌های آلی موجود در چوب و پوست ممرز (Carpinus betulus) و انجیلی (Parrotia persica) با استفاده از روش‌های کروماتوگرافی گازی و طیف‌سنجی جرمی (GC/MS)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران

2 کارشناسی‌ارشد، گروه صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران

doi
10.22092/ijwpr.2022.355529.1692
چکیده

این تحقیق برای شناسایی و مقایسه ترکیبات آلی موجود در چوب و پوست ممرز و انجیلی با استفاده از فنون کروماتوگرافی گازی و طیف‌سنجی جرمی انجام شد. به همین منظور، نمونه‌های آزمونی از این دو گونه و از منطقه جنگل­داری نوشهر به‌صورت تصادفی انتخاب گردید. ابتدا طبق آزمون‌های استاندارد TAPPI، از چوب و پوست این ‌گونه­ها (هر یک به‌صورت جداگانه) آرد تهیه شد، سپس مواد استخراجی توسط حلال استون از آرد چوب جداسازی گردید. آنگاه باقیمانده مواد استخراجی به داخل یک ویال شیشه‌ای منتقل و به آن واکنشگر BSTFA اضافه شد. نمونه‌ها بعد از آماده‌سازی به دستگاه GC-MS تزریق شدند. برای شناسایی ترکیبات نیز از دیاگرام زمان بازداری، محاسبه ضریب کواتس و جدول آدامز استفاده شد. نتایج حاصل از کروماتوگرام­های GC-MS نشان داد که در چوب و پوست ممرز به‌ترتیب 19 و 25 ترکیب قابل شناسایی است که اکتا متیل سیکلوتترا سیلواکسان و بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات به‌عنوان مهمترین ترکیبات مشترک بین چوب و پوست ممرز هستند. در چوب و پوست انجیلی نیز به‌ترتیب 66 و 18 ترکیب شناسایی شد که ترکیبات دکان، دو دکان، تترا دکان، هگزا دکان، 1 و 2-بنزن دی کربوکسیلیک اسید و بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات ترکیبات مشترک بین چوب و پوست انجیلی بودند. برخی از این ترکیبات می‌توانند اهمیت زیادی در مصرف و دوام چوب انجیلی و ممرز داشته باشند. مقایسه کروماتوگرام‌ها نیز نشان داد که ترکیب بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات به‌صورت مشترک در چوب و پوست ممرز و انجیلی وجود دارد.