شناسایی و مقایسه ترکیبهای آلی موجود در چوب و پوست ممرز (Carpinus betulus) و انجیلی (Parrotia persica) با استفاده از روشهای کروماتوگرافی گازی و طیفسنجی جرمی (GC/MS)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران
2 کارشناسیارشد، گروه صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، چالوس، ایران
doi
10.22092/ijwpr.2022.355529.1692چکیده
این تحقیق برای شناسایی و مقایسه ترکیبات آلی موجود در چوب و پوست ممرز و انجیلی با استفاده از فنون کروماتوگرافی گازی و طیفسنجی جرمی انجام شد. به همین منظور، نمونههای آزمونی از این دو گونه و از منطقه جنگلداری نوشهر بهصورت تصادفی انتخاب گردید. ابتدا طبق آزمونهای استاندارد TAPPI، از چوب و پوست این گونهها (هر یک بهصورت جداگانه) آرد تهیه شد، سپس مواد استخراجی توسط حلال استون از آرد چوب جداسازی گردید. آنگاه باقیمانده مواد استخراجی به داخل یک ویال شیشهای منتقل و به آن واکنشگر BSTFA اضافه شد. نمونهها بعد از آمادهسازی به دستگاه GC-MS تزریق شدند. برای شناسایی ترکیبات نیز از دیاگرام زمان بازداری، محاسبه ضریب کواتس و جدول آدامز استفاده شد. نتایج حاصل از کروماتوگرامهای GC-MS نشان داد که در چوب و پوست ممرز بهترتیب 19 و 25 ترکیب قابل شناسایی است که اکتا متیل سیکلوتترا سیلواکسان و بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات بهعنوان مهمترین ترکیبات مشترک بین چوب و پوست ممرز هستند. در چوب و پوست انجیلی نیز بهترتیب 66 و 18 ترکیب شناسایی شد که ترکیبات دکان، دو دکان، تترا دکان، هگزا دکان، 1 و 2-بنزن دی کربوکسیلیک اسید و بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات ترکیبات مشترک بین چوب و پوست انجیلی بودند. برخی از این ترکیبات میتوانند اهمیت زیادی در مصرف و دوام چوب انجیلی و ممرز داشته باشند. مقایسه کروماتوگرامها نیز نشان داد که ترکیب بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات بهصورت مشترک در چوب و پوست ممرز و انجیلی وجود دارد.