ضمانت اجراهای کیفری اشخاص حقوقی در نظامهای کیفری آمریکا و ایران
نویسندگان
1 قاضی دادگستری
doi
10.22106/jlj.2024.2023734.5843چکیده
نظام کیفری آمریکا به عنوان یکی از پیشگامان شناسایی مسؤولیت کیفری برای اشخاص حقوقی، میتواند الگوی موفقی برای دیگر نظامهای کیفری باشد. ارائه ضمانت اجراهای مناسب با شخص حقوقی و ارائه راهکار جهت تعیین دقیق هر یک از این ضمانت اجراها، از جمله ویژگیهای نظام حقوقی آمریکا است. نوشتار حاضر با رویکرد تحلیلی توصیفی و استفاده از منابع کتابخانهای، به معرفی و ارزیابی ضمانت اجراهای کیفری در آمریکا میپردازد و با نگاهی تطبیقی، خلاءهای تقنینی در حقوق ایران را مورد توجه قرار میدهد. تحلیل ضمانت اجراهای موجود در زرادخانه کیفری آمریکا حکایت از این دارد که آنها به اعتبار گونههای اشخاص حقوقی، نوع فعالیتِ در پیشگرفته، درجه خطر، گردش مالی سالانه و نیز ابعاد ایراد آسیب بر بزهدیده، تضمینهایی را در سه دسته جبرانی، تنبیهی و پیشگیرانه گنجاندهاند تا به انضمام رهنمودهای تعیین کیفر، هدفهای سزاگرا و پیامدگرای نظام عدالت کیفری را به شکلی مطلوب تأمین کند. در نظام حقوقی ایران بهرغم تنوع ضمانت اجراهای کیفری، دستهبندی مناسبی از ضمانت اجراهای اشخاص حقوقی ارائه نشده است. الگوبرداری از نظام حقوقی آمریکا در برخی موارد میتواند به خلاهای تقنینی در این حوزه پایان دهد.