تغییرات مکانی خطر فرسایش خاک در حوزه آبخیز بریموند استان کرمانشاه
نویسندگان
1 گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
4 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
5 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
6 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
7 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
8 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
9 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
10 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22067/jsw.2023.80775.1247چکیده
فرسایش خاک یکی از تهدیدهای مهم برای حفاظت از منابع آبوخاک به شمار میرود. حال آنکه تاکنون مؤلفههای مختلف آن ازجمله تغییرات مکانی موردتوجه لازم قرار نگرفته است. هدف اصلی این پژوهش تعیین خطر فرسایش بالقوه و بالفعل حوزه آبخیز بریموند استان کرمانشاه با استفاده از مدل CORINE و در سامانه اطلاعات جغرافیایی بوده است. اطلاعات موردنیاز مربوط به عوامل اصلی فرسایش خاک شامل فرسایشپذیری و فرسایندگی خاک ازجمله شیب، پوشش گیاهی، عمق، بافت، درصد سنگریزه تهیه و در محیط ArcGIS تلفیق و طبقهبندی شد. درنهایت نقشه پتانسیل فرسایشپذیری خاک به ترتیب از تلفیق نقشههای فرسایشپذیری، فرسایندگی و شیب تهیه شد. سپس نقشه فرسایش واقعی خاک از تلفیق نقشه پتانسیل فرسایشپذیری خاک و پوشش گیاهی به دست آمد. مطابق نتایج مربوط به پراکنش پوشش گیاهی مختلف در منطقه، مجموع کاربری دیم و بایر با مساحت 48/65 درصد بیشترین مساحت را به خود اختصاص داده است. علاوه بر آن، پوششهای مرتع و جنگل نیز با گستره سطحی 65/29 و 87/4 درصد، به ترتیب دومین و سومین مساحت از پوشش گیاهی در منطقه را داشتند. مطابق نقشه پتانسیل فرسایشپذیری خاک مشخص شد که به ترتیب حدود 57/65، 62/23 و 81/10 درصد از وسعت منطقه در محدوده پتانسیل فرسایش متوسط، کم و زیاد قرارگرفته است. همچنین فرسایش واقعی خاک به ترتیب 83/53، 53/15، 64/30 درصد در محدوده کم، متوسط و زیاد قرار دارد. بر همین اساس و در راستای مهار فرسایش و جلوگیری از اثرات منفی و توسعه آن در حوزه آبخیز بریموند، استفاده از اراضی متناسب با توانایی و استعداد آنها، حفظ وضعیت پوشش فعلی و انجام طرحهای مدیریتی باهدف احیا پوشش گیاهی پیشنهاد میشود.
