تحلیل چالشهای حکمروایی شهری در مواجهه با تغییرات اقلیمی و ارائه سناریوهای آن در کلانشهر مشهد
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.30479/jfs.2024.20868.1575چکیده
هدف: حکمروایی شهری یکی از رویکردهایی است که میتواند در مدیریت بهتر،کاهش اثرات و سازگاری با تغییر اقلیم مؤثر واقع شود؛ ولی تحقق این رویکرد بهویژه در کلانشهرهایی مانند مشهد با موانعی همراه است؛لذا هدف این پژوهش تحلیل چالشهای حکمروایی خوب شهری در راستای سازگاری و کاهش اثرات تغییر اقلیم و نیز شناسایی سناریوهای آینده آن میباشد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت تحلیلی و توصیفی و با رویکرد آیندهپژوهی میباشد.دادهها با پرسشنامه نخبگانی به تعداد 21 نفر در دو بخش شناسایی چالشها و سناریونویسی جمعآوری شد.تحلیل دادهها با مدل اهمیت - فوریت برای بخش چالشها،و نرمافزار سناریو ویزارد برای سناریونویسی انجام شد.یافتههای پژوهش: از 38 چالش بررسی شده 6 مورد اولویت بیشتری دارند.این چالشها تنوع بازیگران درگیر در فرایند سیاستگذاریهای شهری، پایههای درآمدی محدود شهرداری مشهد، تفرق سیاسی شدید حاکم بر شهر- منطقه مشهد با دخالت سازمانها و نهادهای عمومی مختلف،عدم دسترسی عمومی به اطلاعات و دادههای مربوط به تغییرات اقلیمی،ضعف اختیار شهرداری نسبت به دستگاههای دولتی در شرایط نبود مدیریت یکپارچه شهری و وابستگی مالی درآمدی شهر مشهد به دولت مرکزی میباشد. نتیجهگیری: در نهایت 6 متغیر بااولویت انتخاب شدند و براساس آن 7 سناریو فراروی چالشهای کلیدی ارائه شد که از میان 42 وضعیت موجود در این سناریوها،19 درصد در شرایط مطلوب،50 درصد در آستانه بحران و 31 درصد بحرانی میباشند.سناریوی اول با 6 فرض افزایشی،یک چشمانداز ایدئال از شهر مشهد را ترسیم میکند که با گامنهادن در مسیر آن میتوان چالشهای حکمروایی شهری در عصر تغییر اقلیم را کاهش داد.