تعداد مناسب نمونه برای برآورد تاج‌بارش تک‌‌درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii) در جنگل‌های زاگرس

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 دانشجوی دکتری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 استادیار، گروه جنگلداری و علوم جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2015.13173
چکیده

تغییرات مکانی تاج‌بارش به‌دلیل ساختار ناهمگن تاج‌پوشش و الگوهای متغیر بارندگی بسیار زیاد است. مطالعات موجود در زمینه تعیین تعداد نمونه مناسب برای برآورد این متغیر بسیار ناچیز است. هدف این پژوهش، تخمین تعداد جمع‌آوری‌کننده‌های موردنیاز برای برآورد میانگین تجمعی تاج‌بارش پنج تک‌درخت بلوط ایرانی (Quercus brantii) با درصد خطای معین در جنگل‌های زاگرس نزدیک شهر ایلام است. در جنگلی در نزدیکی شهر ایلام به مدت 14 ماه و در طول دوره رویش، اندازه‌گیری تاج‌بارش توسط 16 عدد جمع‌آوری‌کننده در هشت جهت زیر تاج‌پوشش هر تک‌درخت انجام شد و میزان بارندگی نیز توسط شش عدد جمع‌آوری‌کننده‌ باران مشخص شد. در این دوره، 23 مورد بارندگی با مجموع عمق 257/4 میلی‌متر اندازه‌گیری شد که به‌طور متوسط 68/9 درصد آن به‌صورت تاج‌بارش از تاج‌پوشش عبور و به کف جنگل رسید. میانگین تعداد جمع‌آوری‌کننده‌های لازم با درصد خطای پنج، 10 و 15 درصد از میانگین تجمعی تاج‌بارش و با حدود اعتماد 95 درصد به‌ترتیب 70 (41 تا 138 عدد)، 18 (10 تا 35 عدد) و 8 (5 تا 15 عدد) عدد تخمین زده شد. بنابر نتایج این مطالعه، تعداد 16 عدد جمع‌آوری‌کننده مورداستفاده برای اندازه‌گیری میانگین تجمعی تاج‌بارش با خطای 15 درصد کافی است و برای تخمین آن با درصد خطای کمتر باید تعداد جمع‌آوری‌کننده‌ها افزایش یابد.