معانی متفاوت واژهها و ترکیبات عامیانه در مقالات جلال آلاحمد
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی ، واحد ساوه ، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساوه ، ایران.
2 گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی ، واحد ساوه ، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساوه ، ایران.
3 گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی ، واحد ساوه ، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساوه ، ایران.
doi
10.29252/kavosh.2023.18332.3237چکیده
جلال آلاحمد (1302-1348) از نویسندگانی است که در آثارش برای بیداری مردم و افشای دردهای آنان کوشش میکند. او بر آن است تا جامعه را از جمود و خمود به در آورد و به تلاش و تکاپو وادارد. از آنجا که مخاطبان آلاحمد عموم مردم هستند، او اغلب، از زبان عامّۀ مردم به عنوان مهمترین عامل ارتباط با آنان بهره میگیرد.در زبان و از آن میان، زبان عامیانه، لفظ برای رساندن مفهوم به کار میرود و به عبارت دیگر، زبان در اصل، بیانگر مقصود نویسنده یا گوینده است. آلاحمد لغات و ترکیبات عامیانه را علاوه بر معنای رایج در معنا و مفهوم متفاوت که یا قصد بیان آن را داشته به کار بردهاست. این معانی متفاوت، شامل آن دسته از لغات و ترکیباتی میشود که یا در فرهنگها ثبت و ضبط شده و این نویسنده آنها را در معنا و مفهوم جدید استفاده کرده و یا مربوط به لغات و ترکیباتی است که در فرهنگها ثبت و ضبط نشده و آلاحمد همه را در معنا ومفهوم عامیانۀ غیر رایج به کار برده است. در این مقاله، واژهها و ترکیبات عامیانۀ آلاحمد از این دیدگاه، در مقالات او در سه کتاب «هفت مقاله»، «کارنامۀ سه ساله» و «ارزیابی شتابزده» جمعآوری، دستهبندی و از منظر علم بلاغت (معانی، بیان، بدیع) تحلیل شده و با ارائۀ آمار مربوط به هر مدخل به صورت دقیق، نشان داده شده که آل احمد در محور جانشینی و همنشینی کلام در به کارگیری لغات و ترکیبات عامیانه در معانی متفاوت ، توفیق فراوانی بدست آورده است.
