فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نمادپردازی، یکی از کاربردی­ترین شیوه­ ها برای انتقال و تداعی معانی است. از دیرباز تا کنون، هنرمندان و سخنوران به یاری همین ویژگی کاربردی نماد، جذّابیت­ های بیشتری به آثار خود افزوده ­اند. حکیم نظامی‌گنجه ­ای (وفات 614 هـ .ق)، یکی از برجسته ­ترین منظومه­ سرایان زبان پارسی است که در مجموعه آثارش، بویژه پنج­ گنج، از زبان نمادین بهره برده است.  نمادپردازی نظامی، محصول آشنایی او با سنّت ­های فکری، فلسفی، فرهنگی و عرفانی رایج در زمان خود بوده و از منابع مختلفی سرچشمه گرفته است.  ازجمله نمادهای به­کاررفته در آثار این شاعر بزرگ، نماد انگشتری است که در تمدّن ­ها و فرهنگ­ های کهن، سابقۀ طولانی دارد. از نظرگاه تاریخی و باورهای باستانی، انگشتری مفهوم پادشاهی، الوهیّت، جاودانگی و قدرت دارد. برهمین­ اساس، نتایج حاصل از پژوهش حاضر نمایانگر انطباق باورهای باستانی و اساطیری نماد انگشتری با همین نماد در حکایت انگشتری و شبان اقبال­ نامۀ نظامی است. انگشتری در این حکایت رمزی از قدرت برتر است و عناصر نمادین دیگر مانند چوپان، عصا و طلسم، همگی نماد انگشتری را تقویت می­ کنند.