شبیه‌سازی سیلاب بر روی اشکال تراکمی به روش شاخص‌های ژئومورفولوژیکی و مدل هیدرولیکی hec-ras(مطالعه موردی شهرک پردیسان قم)

نویسندگان

1 استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز.

2 دانشجوی دکتری مخاطرات ژئومورفولوژیک، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز.

3 استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز.

doi
10.22034/gmpj.2022.318954.1321
چکیده

. این پژوهش در محدوده شهرک پردیسان قم با هدف شبیه‌سازی سیلاب انجام گرفته است. در این پژوهش جهت رسیدن به هدف از تصاویر میدانی و ماهواره‌ای، گزارش‌ها، نقشه‌های کاربری اراضی و توپوگرافی، بعنوان داده‌های اولیه و از شاخص‌های ژئومورفولوژیکی و مدل هیدرولیکیHEC-RAS بعنوان روش و ابزار کار استفاده شده است. بدلیل گستردگی محدوده مطالعاتی، محدوده به 15 حوضه تقسیم گردید. در ابتدا وجود مخروطه‌افکنه‌ها در منطقه شناسایی و سپس مناطق فعال از مناطق غیرفعال با استفاده شاخص‌های ژئومورفولوژیکی مجزا شدند. در گام بعدی مناطق دارای سیلاب 100 ساله روی مخروطه افکنه‌ها با استفاده مدل هیدرولیکیHEC-RAS پهنه‌بندی گردید. نقشه های خطر سیل مستخرج از هرکدام از این روش‌ها با یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفت. مقایسه های صورت گرفته تناقض هایی را بین این نقشه ها نشان داد که دلیلش این است که هر روش بخشی از واقعیت سیل گیری را بیان می‌کند؛ نقشه حاصل از شاخص‌های ژئومورفولوژیکی یک دید کلی در خصوص محدوده خطر ارائه می دهد، در مقابل مدل هیدرولیکیHEC-RAS جزئیات بیشتری از محدوده خطر به نمایش می‌گذارد. در اقدام بعدی نتایج حاصل از نقشه‌ها با هم همپوشانی و یک نقشه نهایی حاصل شد. نقشه نهایی جزئیات بیشتری از محدوده‌های خطر را برایمان به نمایش می‌گذارد. نتایج مبین این نکته است که علیرغم تازه تأسیس بودن شهرک پردیسان، نه‌تنها عملیات مکانیابی جهت بنای شهرک به درستی صورت نگرفته، بلکه عملیات اصلاحی در بالادست نیز بر شدت سیلاب افزوده است.