بررسی حساسیت ژئومورفیک رودخانه طالقان با تاکید بر نقش پوشش گیاهان حاشیهای .
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری مخاطرات ژئومورفولوژی دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران.
2 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران.
3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران.
4 استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران.
doi
10.22034/gmpj.2023.384198.1414چکیده
مطالعه حساسیت ژئومورفیک رودخانه، مبنایی برای توسعه یک رویکرد تحلیلی فراهم میکند که میتواند برای ارزیابی رفتار رودخانه در دورههای مختلف مورد استفاده قرار گیرد. هدف این مطالعه بررسی حساسیت ژئومورفیک رودخانه طالقان طی دوره مطالعاتی 1400-1370 بوده است. بدین منظور، رودخانه مورد مطالعه بر اساس روش GUS به 5 بازه تقسیم شد. شاخص حساسیت رودخانه در هر بازه با استفاده از محاسبه شاخصهای نسبت انشعاب (BI)، عرض رودخانه (CW) و فعالیت مجرا (CA) در دوره 1385-1370 و 1400-1385 از طریق مقایسه عکسهای هوایی و تصاویر ماهوارهای محاسبه شد. سپس، موقعیت کلنیهای پایدار پوشش گیاهی در حاشیه رودخانه در امتداد 71 مقطع عرضی طی دوره مطالعاتی بررسی شد. بر اساس نتایج، مساحت پوشش گیاهی پایدار طی دوره مورد مطالعه از بالادست رودخانه به سمت پایین دست کاهش یافته و ناپایداری بستر افزایش یافته است. به همین ترتیب، میزان تاثیر اختلالات انسانی و حساسیت بستر نیز از بالادست به سمت پایین دست افزایش یافته است. با توجه به کاهش عرض بستر در بازههای 1 و 2 رودخانه طالقان و نیز افزایش مساحت پوشش گیاهی پایدار، میتوانیم تاثیر مثبت کلنیهای گیاهی ثابت را بر کاهش حساسیت ژئومورفیک این بازهها نسبت به سایر بازهها شاهد باشم.