فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سبک‌شناسی دانشی است که به مطالعۀ شیوۀ کاربرد زبان در متون می‌پردازد و در این مطالعه از روش‌های گوناگون بهره می‌برد. یکی از روش‌هایی که این دانش در تحلیل متون ادبی از آن بهره می‌برد، سبک‌شناسی لایه‌ای است. سبک‌شناسی لایه‌ای، روشی است که از شیوه‌های مختلف، در بررسی متون بهره می‌گیرد. در این شیوه متن درپنج لایۀ آوایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و ایدئولوژیک (فکری) بررسی می‌شود تا علاوه‌بر بررسی ویژگی‌های سبکی متن، اندیشه و نگرش مؤلف در موضوع­ های مختلف آشکار شود. تذکرةالاولیاء عطار نیشابوری به‌دلیل برجستگی زبانی و فکری، قابلیت بررسی بر اساس این شیوه را دارد. در این مقاله، نگارندگان باروش تحلیلی-آماری، صفحات منتخب تذکرةالاولیاء را در سه لایۀ واژگانی، نحوی وبلاغی بررسی کرده‌اند و به‌ ویژگی‌های برجستة هر لایه پرداخته‌اند. در این بررسی، در لایة واژگانی، واژه‌ها با نگرش و اندیشة قبلی انتخاب شده‌اند. در لایة نحوی، چیدمان و پیوند جمله‌ها در کنار هم بر اساس هدف نویسنده از ذکر آن حکایت صورت می‌پذیرد و انتخاب وجه فعل، قید، حرف اضافه و پسوند نیز در راستای القای مفهوم و با توجه به ‌ایدئولوژی نویسنده انجام می‌شود. در لایة بلاغی، تضاد بیشترین بسامد را دارد و با قدرت موسیقی‌آفرینی خود، فضاسازی و انتقال ایدئولوژی در انتقال مفهوم و نگرش نویسنده مؤثر است. افکار و ایدئولوژی عطار در بررسی هر سه لایه به‌صورت آشکارا و ضمنی قابل بازیابی است.