تفکیک حساسیت سازندهای زمین شناسی دامنه های شمالی الوند همدان با استفاده از رابطه بعد فراکتال شبکه زهکشی

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی طبیعت ، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست ، دانشگاه ملایر ، ملایر ، ایران

doi
10.22034/gmpj.2022.306431.1303
چکیده

ابعاد فراکتالی شبکه زهکشی‌، معرف میزان تشابه ژئومورفولوژیکی در بین آن‌ها و تابعی از عوامل ساختمانی‌، لیتولوژی و توپوگرافی میباشد. لذا هدف از این پژوهش تعیین بعدفراکتال شبکه زهکشی و بررسی ارتباط آن با میزان حساسیت سازندهای زمین‌شناسی به فرسایش در دامنه‌های شمالی الوند همدان است‌. ابتدا چهار سازند شامل‌، گرانیت‌، هورنفلس کلریت‌دار، سنگ آهک مارنی و شیست، ‌ از طریق تصاویر گوگل ارث و نقشه زمین‌شناسی منطقه ا‌نتخاب شد‌. سپس در هر واحد زمین‌شناسی تعداد 2 پلات 22 کیلومتر تعیین و با استفاده ازنرم‌افزار Fractalyse ابعاد فراکتال آنها محاسبه شد نتایج نشان داد که بشترین مقدار بعد فراکتال‌ به ترتیب مربوط به سازند هورنفلس کلریت‌دار با مقدار ‌ 33/1، سنگ آهک مارنی 31/1، شیست استرولیت‌دار 27/1 و گرانیت الوند 22/1 است نتایج تحلیل آماری مقادیر RMSE و R2 نشان می‌دهد که در پلات‌های 1 و 3 با کمترین خطا و در پلات‌های 4 و 6 و 7 دارای تطابق نسبتاً خوب و در پلات‌های 2 و 5 و 8 با بیشترین خطا کمترین تطابق وجود دارد. بنتایج بررسی‌ آزمون پیرسون ‌و مقدار همبستگی نشان می‌دهد که بین مقاومت سازند‌ها و بعد فراکتال آن‌ها ارتباط معنی‌دار و معکوس وجود دارد و با افزایش مقاومت سازندها به فرسایش بعد فراکتال آن‌ها کاهش می‌یابد و تراکم زهکشی هم پایین است‌. با توجه به نتایج‌ حاصله و قابل قبول‌ می‌توان‌ با استفاده از تکنیک بعد فراکتال شبکه زهکشی‌، نوع سازندها و حساسیت آن‌ها به فرسایش را با ‌صرف هزینه کم و سریع‌تر تفکیک و بررسی نمود‌.