بررسی اثر حاشیه‌ای بر ترکیب و پراکنش گیاهان در جنگل‌های بلوط (پژوهش موردی: جنگل‌های چهارزبر کرمانشاه)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه ارومیه

2 پژوهشگر، مرکز تحقیقات استان کرمانشاه

3 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشگاه ارومیه

doi
10.22092/ijfpr.2014.12436
چکیده

هدف این پژوهش ارزیابی اثر حاشیه‌ای ناشی از قطعه‌قطعه‌شدن جنگل بر ترکیب و پراکنش گونه‌های گیاهی در جنگل‌های بلوط کرمانشاه بود. سه قطعه جنگلی با جهت جنوبی از جنگل‌های بلوط با شرایط مشابه از نظر شیب و ارتفاع از سطح دریا انتخاب و در هر قطعه در فاصله‌های صفر، 25، 50 ،100 و150 متری بااستفاده از سه ترانسکت که در فاصله‌های 200 متری از هم قرار گرفتند (درمجموع 45 نقطه) اقدام به نمونه‌برداری از پوشش گیاهی شد. برای گروه‌بندی و بررسی روند تغییرات پوشش گیاهی در قطعات مختلف، از روش‌های آنالیز خوشه‌ای و آنالیز تطبیقی قوس‌گیری‌شده و برای تعیین گونه‌های شاخص هر گروه از تجزیه‌وتحلیل گونه‌های معرف به‌همراه آزمون مونت‌کارلو استفاده شد. نتایج فلوریستیک نشان داد که در منطقه موردمطالعه 115 تاکسون گیاهی متعلق به 91 جنس و 25 تیره وجود دارد. سه گروه شامل گروه قطعات‌نمونه حاشیه جنگل (صفر و 25 متری)، گروه قطعات‌نمونه میانی (50 متری) و گروه قطعات‌نمونه عمق جنگل (100 و 150 متری) تفکیک شد. گونه‌های شاخص گروه حاشیه Alopecurus myosuroides, Alyssum menicoides, Euphorbia cheiradenia, Gundelia tournefortii, Lactucaserriola, Silene conoidea, Tragopogon longirostris,Verbascum pseudo-digitalis وTrifoliumrepens، گونه‌های شاخص گروه میانه‌ Aegilops umbellulata, Bunium paucifolium,Erodium cicutarium, Eremopoa persica, Lens orientalis,Trigonellamonantha, Vulpia myuros و گونه‌های شاخص گروه عمق جنگلBoissiera squarrosa, Callipeltis cucularia, Chardiniaorientalis, Crupina crupinastrum,Pterocephalus plumosus, Scandix pecien-veneris,Stipa barbata بودند.