فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فاکتور زی‌توده یکی از روش‌های کارآمد برای برآورد غیرمخرب زی‌توده و کربن اندوخته در درختان و توده‌های جنگلی است که در سال‌های اخیر به‌دلیل اهیمت مسایل مربوط به تغییر اقلیم، موردتوجه پژوهشگران این بخش قرار گرفته است. هدف پژوهش پیش‌رو، ارائه فاکتور زی‌توده، نسبت زی‌توده تاج به کل و فاکتور تعمیم زی‌توده برای سه گونه جنگلی دست‌کاشت 20ساله صنوبردلتوئیدس (Populus deltoides Bartr. Ex Marsh)، توسکا‌ییلاقی (Alnus subcordata C.A.Mey.) و دارتالاب (Taxodium distichum L. Rich) است. بدین‌منظور از هر گونه، 12 پایه قطع و مشخصه‌های درصد رطوبت و وزن خشک به‌تفکیک تنه، شاخه، سرشاخه و برگ اندازه‌گیری شد. براساس نتایج، فاکتور زی‌توده صنوبردلتوئیدس، توسکاییلاقی و دارتالاب به‌ترتیب برای شاخه 036/0، 007/0، 006/0، سرشاخه 055/0، 017/0، 024/0 و برگ 041/0، 006/0، 031/0 تن بر مترمکعب بود. نسبت زی‌توده تاج به کل در گونه صنوبر دلتوئیدس به‌طور معنی‌داری کمتر از دو گونه دیگر بود. مقادیر فاکتور تعمیم زی‌توده برای صنوبر دلتوئیدس، توسکاییلاقی و دارتالاب به‌ترتیب 499/0، 554/0 و 621/0 تن بر مترمکعب محاسبه شد که اختلاف آنها معنی‌دار بود (05/0> ρ). گرچه این ضرایب ساده و کارآمد هستند، اما استفاده از آنها در جنگل‌کاری‌های دیگر باید با احتیاط انجام شود، زیرا درصورت تفاوت بسیار زیاد توده‌ها، ممکن است برآورد‌ها اریب باشند.