برآورد و پهنه‌بندی موجودی یک جنگل مدیریت‌نشده خزری به‌روش زمین‌آمار (پژوهش موردی: بخش چلیر جنگل خیرود نوشهر)

نویسندگان

1 استادیار موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 پژوهشگر، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 استادیار دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران

4 استادیار دانشگاه تهران

5 مربی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

doi
10.22092/ijfpr.2014.10665
چکیده

برآورد و پهنه‌بندی موجودی در مدیریت و برنامه‌ریزی جنگل امری اجتناب‌ناپذیر است. در این تحقیق از شیوه درون‌یابی کریجینگ روش زمین‌آمار به‌منظور برآورد و پهنه‌بندی متغیرهای موجودی در یک جنگل طبیعی و ناهمسال مدیریت‌نشده (فاقد طرح جنگلداری) استفاده شد. منطقه موردبررسی در بخش چلیر جنگل آموزشی- پژوهشی خیرود نوشهر و در ارتفاع 1100 تا 1450 متر بالاتر از سطح دریا واقع شده است و مساحتی برابر 516 هکتار دارد. آماربرداری زمینی با استفاده از قطعات‌نمونه 10 آری دایره‌ای شکل و براساس شبکه‌ای به ‌ابعاد 200×75 متر به‌روش منظم- تصادفی انجام و درمجموع 309 قطعه‌نمونه اندازه‌گیری شد. سپس واریوگرام‌های تجربی با استفاده از داده‌های زمین‌‌مرجع برداشت شده برای متغیرهای موجودی جنگل شامل تراکم (تعداد در هکتار)، رویه‌زمینی (سطح‌مقطع برابرسینه) و موجودی حجمی جنگل محاسبه شدند. نتایج واریوگرافی نشان داد که دو متغیر رویه‌زمینی و موجودی حجمی جنگل از هیچ‌گونه ساختار مکانی مناسب به‌منظور استفاده در درون‌یابی کریجینگ برخوردار نیستند، به‌جز زمانی‌که براساس طبقه‌های قطری یا گونه‌های غالب درختی طبقه‌بندی شوند، اما متغیر تراکم جنگل از خود ساختار مکانی متوسط نشان داد که در نتیجه با استفاده از مدل کروی برازش شد. در مرحله بعد برآورد و پهنه‌بندی تراکم جنگل به‌روش کریجینگ معمولی- بلوکی انجام شد که نتایج ارزیابی متقابل نشان داد که برآوردها از صحت لازم برخوردارند. نتیجه این پژوهش نشان داد که زمین‌آمار قادر به تبیین تغییرات مکانی تراکم در این جنگل مدیریت‌نشده بود و می‌تواند نقشه پهنه‌بندی آن را با صحت مناسب تولید نماید که براساس آن می‌توان متغیرهای رویه‌زمینی و موجودی حجمی جنگل را که مستقیماً به این روش قابل‌برآورد نیستند، به‌صورت غیرمستقیم برآورد نمود.