تحلیل روند پایداری عملیات احیاء و توسعه جنگل‌‌های مانگرو در سواحل استان هرمزگان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مرتعداری، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشجوی دکتری جنگلداری دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

4 دانشیار دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijfpr.2014.10671
چکیده

ارزیابی پایداری عملیات توسعه جنگل‌های مانگرو زمینه و بستر مناسب را برای مدیریت صحیح و انتخاب و اولویت‌بندی برنامه‌ریزی توسعه و احیاء این جنگل‌ها فراهم می‌کند. در همین راستا در این مطالعه تحلیل روند پایداری عرصه‌های جنگل‌کاری سواحل استان هرمزگان در 31 رویشگاه دست‌کاشت این استان موردمطالعه قرار گرفت. رویکرد مورداستفاده در این پژوهش، استفاده از معیارها و شاخص‌های پایداری مناطق جنگلی است، بنابراین براساس دو معیار وسعت منابع جنگلی و سلامتی و زنده‌مانی جنگل و چهار شاخص تغییرات سطح جنگل، تغییرات تراکم، متوسط رشد ارتفاعی و متوسط زادآوری، میزان پایداری گستره‌های جنگل‌کاری مورد تحلیل قرار گرفت. برای اندازه‌گیری شاخص‌ها از تصاویر ماهواره‌ای و نمونه‌برداری تصادفی استفاده شد. نتایج نشان دادند که درصد افت سطح جنگل‌کاری در سواحل استان هرمزگان 68 درصد است. رویشگاه‌های مستقر در شهرستان قشم دارای بیشترین متوسط تراکم جنگلی (1057 اصله در هکتار) و در بندر خمیر این شاخص کمترین است (320 اصله در هکتار). بیشترین درصد افت سطح جنگل در شهرستان جاسک با 79/5 درصد و کمترین آن در شهرستان قشم با 51/5 درصد همراه بوده است. تحلیل وضعیت پایداری عرصه‌ها نشان داد، 48 درصد رویشگاه‌های دست‌کاشت در وضعیت ناپایداری خیلی زیاد و 36 درصد در وضعیت ناپایداری زیاد قرار دارند. براساس رتبه‌بندی پایداری انجام‌شده، وضعیت پایداری در گستره‌های جنگل‌کاری شهرستان قشم نسبت به سایر عرصه‌ها در شرایط مناسب‌تری قرار دارد و در این میان رویشگاه اسکله هامون در جزیره قشم در وضعیت پایداری بالاتری  قرار دارد.