تحلیل ساختار جنگل‌های زاگرس با استفاده از شاخص‌های مبتنی بر نزدیک‌ترین همسایه (پژوهش موردی: جنگل‌های قلعه‌گل خرم‌آباد)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه لرستان

2 کارشناس ارشد جنگلداری

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری

4 استادیار دانشگاه لرستان

doi
10.22092/ijfpr.2014.11154
چکیده

بررسی ساختار جنگل برای درک بسیاری از مسائل در اکولوژی و مدیریت جنگل ضروریست. در این تحقیق با استفاده از آماربرداری صددرصد محدوده‌ای به‌وسعت 32 هکتار در منطقه پرک قلعه‌گل استان لرستان، ساختار گونه‌های موجود با استفاده از مجموعه‌ای از شاخص‌ها موردبررسی قرار گرفت. برای بررسی ساختار از شاخص‌های کلارک و اوانز، زاویه یکنواخت، شانون- وینر، آمیختگی، اندازه مساحت تاج‌پوشش و اختلاف مساحت تاج‌پوشش استفاده شد. شاخص‌های مذکور به بررسی تنوع موقعیت مکانی، تنوع گونه‌ای و تنوع ابعاد درختان می‌پردازند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، میانگین شاخص‌های کلارک و اوانز و زاویه یکنواخت به‌ترتیب 0/80 و 0/47 محاسبه شد که نشان‌دهنده توزیع کپه‌ای است. میانگین شاخص‌های شانون- وینر و آمیختگی نیز به‌ترتیب 0/25 و 0/06 محاسبه شد. با توجه به‌اینکه سهم قابل‌توجهی از منطقه موردمطالعه از گونه بلوط ایرانی تشکیل شده است، ارزش شاخص آمیختگی کم محاسبه شد. مقدار میانگین شاخص اندازه مساحت تاج‌پوشش 0/50 محاسبه شد که نشان‌دهنده‌ غالب‌بودن ابعاد تاج گونه‌های بلوط ایرانی، کیکم، زالزالک و گلابی و مغلوب‌بودن گونه‌های شن و ارژن است. همچنین مقدار شاخص اختلاف مساحت تاج‌پوشش که به کمی‌سازی اختلافات موجود بین درختان مجاور یکدیگر از نظر سطح تاج‌پوشش می‌پردازد، برای کل درختان موجود در منطقه 0/48 محاسبه شد که نشان‌دهنده‌ اختلاف آشکار بین درختان از نظر سطح تاج‌پوشش است. نتایج پژوهش پیش‌رو نشان داد که جنگل منطقه پرک استان لرستان از نظر تنوع زیستی در وضعیت نگران‌کننده و نامناسبی قرار دارد و باید با برنامه‌ریزی مناسب از این روند کاهشی تنوع زیستی که طی سالیان اخیر شدت گرفته است، جلوگیری کرد. البته این جنگل از نظر موقعیت مکانی و تنوع ابعاد درختان هنوز در وضعیت مناسبی قرار دارد.