تأثیر آلودگی به کادمیم بر تغییر و تبدیل کانی‌های رسی در خاک ریزوسفری گندم

نویسندگان

1 خاکشناسی،دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران

2 گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد،شهرکرد، ایران

3 گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22067/jsw.2022.75590.1145
چکیده

ریزوسفر گیاهان، باعث رهاسازی عناصر از کانی‌های خاک، تغییر و تبدیل کانی‌ها می‌شود. در این مطالعه تأثیر ریزوسفر گندم و نیز آلودگی آن به کادمیم (مقادیر صفر، 5 و 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم) برتغییر و تحول کانی‌های رسی موجود در خاک غالب دشت شهرکرد (سری چهارمحال) بررسی شده است. پژوهش به مدت 16 هفته در شرایط گلخانه، در دو محیط ریزوسفر و توده خاک به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار (در مجموع 18 نمونه) اجرا گردید. بعد از برداشت گیاه، ابتدا کانی­های رسی موجود در خاک ریزوسفری غیرآلوده با توده گندم غیر آلوده و سپس، ریزوسفر آلوده با محیط ریزوسفر غیرآلوده مقایسه شدند. نتایج نشان داد کهpH  در خاک‌های ریزوسفری نسبت به توده خاک کاهش معنی‌داری یافت و کربن‌آلی ‌محلول در خاک‌های ریزوسفری گندم نیز، به طور معنی‌داری بیشتر از توده خاک بود. همچنین، در خاک‌های آلوده (توده و ریزوسفر)، مقدار کربن‌آلی ‌محلول به طور معنی‌داری کمتر از خاک‌های غیرآلوده بود. این نتایج، نشان­دهنده فعالیت بیشتر موجودات زنده در محیط ریزوسفر و تأثیر منفی آلودگی بر آن بود. نتایج کانی­شناسی نشان داد کانی حدواسط ورمی‌کولیت با هیدروکسی بین لایه‌ای (HIV) از تبدیل کانی کلریت سه­جایی در محیط ریزوسفر تشکیل شده است ولی با افزایش آلودگی، شدت هوادیدگی کانی کلریت و نیز تبدیل آن به HIV کاهش می‌یابد. بنابراین، آلودگی خاک با تأثیر منفی بر فعالیت گیاهان و سایر موجودات زنده خاک، حتی می­تواند مانع از دسترس قرار گرفتن عناصر غذایی موجود در ساختار کانی­های خاک گردد.