تأثیر ماده آلی بر ویژگیهای خاک جاده های جنگلی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه تهران

2 هیات علمی دانشگاه تهران

3 هیات علمی دانشگاه تهران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری

doi
10.22092/ijfpr.2013.9052
چکیده

آگاهی از ویژگی‌های مکانیکی و فنی خاک برای انجام عملیات جاده‌سازی، مدیریت بهینه عرصه­های جنگلی و اجرای عملی طرح­های جنگلداری ضروریست. یکی از مهم‌ترین اصول ساخت جاده‌های جنگلی، جلوگیری از مخلوط‌شدن مواد آلی با مصالح جاده در زمان عملیات خاکبرداری و خاکریزی است که اغلب نادیده گرفته می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر ماده‌آلی بر ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی خاک و تعیین رابطه مقدار ماده‌آلی و تغییر ویژگی‌های موردنظر است. از آنجاکه هزینه‌های اقتصادی و زیست‌‌محیطی ساخت جاده‌های جنگلی بسیار بالا است، تعیین عامل‌هایی که بر اندازه موفقیت این عملیات تأثیرگذارند، بسیار مهم است. این پژوهش بر روی نمونه خاک جنگل آموزشی پژوهشی خیرود (بخش نم‌خانه)، انجام شد. خاک موردنیاز، با حفر پروفیل و ماده‌آلی موردنیاز، از بقایای درختان و لاشبرگ موجود در کف جنگل تهیه شد. خاک با تیمارهای مختلف ماده آلی (0 درصد، 5 درصد، 10 درصد و 15 درصد وزنی) مخلوط و آزمایش‌های دانه‌بندی، حدود آتربرگ و CBR بر روی نمونه‌ها انجام شد. نتایج نشان داد که با افزایش مقدار ماده‌آلی، حدود روانی و خمیری افزایش و CBR کاهش پیدا می‌کند که بیان‌گر رابطه منفی مقدار ماده‌آلی و نسبت باربری (ترافیک‌پذیری) خاک است. نتایج این پژوهش به‌خوبی تأثیر منفی ماده‌آلی بر ویژگی‌های فنی خاک و درنتیجه ضرورت عدم اختلاط ماده آلی با خاک، در هنگام عملیات خاکی را نشان می‌دهد.