فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف این مقاله، تحلیل محتوای کتاب‌های درسی علوم دوره ابتدایی از منظر مفاهیم مرتبط با «زمین پاک» است. روش شناسی: روش پژوهش حاضر تحلیل محتوا است و جامعه آماری: شامل کتاب‌های علوم پایه‌های اول تا ششم ابتدایی می‌باشد. داده‌ها با استفاده از فرم تحلیل محتوا و محورهای مرتبط با محیط‌زیست (منابع طبیعی، آلودگی، بازیافت، مصرف بهینه) جمع‌آوری و کدگذاری شدند. یافته‌ها: در حالی که برخی مفاهیم مانند منابع طبیعی و آب به شکل نسبی پوشش داده شده‌اند، موضوعاتی مانند تغییر اقلیم، بازیافت و حفاظت از حیات وحش کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. منابع طبیعی با 25% و ۳۵ مورد در بیشترین رتبه قرار دارد و نقش پررنگی در محتوای بررسی‌شده ایفا می‌کند. حوزه‌های مرتبط با آلودگی محیط‌زیست با 15%، مصرف بهینه انرژی با 11%، بازیافت با 7% و حفاظت از حیات‌وحش با6% بخش‌های کوچک‌تری از محتوا را تشکیل می‌دهند، اما همچنان اهمیت قابل‌توجهی در تحلیل دارند. نتایج: در کنار پوشش گسترده‌ی مفاهیم عمومی علوم، موضوعات محیط‌زیستی سهم معناداری در محتوای بررسی‌شده دارند. با این حال تغییر اقلیم و آموزش عملی محیط‌زیست کمتر مورد توجه قرار گرفته است و موضوعات محیط‌زیستی نوین در کتاب‌های ایران کم دیده می‌شوند و با استانداردهای جهانی فاصله دارند. این نتایج می‌تواند مبنایی برای بازنگری و غنی‌سازی محتوای کتاب‌های درسی علوم تجربی دوره ابتدایی و تقویت آموزش محیط‌زیست در این کتاب‌ها باشد.