فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: طرح مسئله یکی از موضوعات مهم در آموزش ریاضی است. تحقیقات نشان می دهند که استفاده معلمان از موقعیت های طرح مسئله در کلاس های درس و توانایی دانش آموزان در این زمینه، در حد مطلوب نیست. با توجه به نقش مهم کتاب های درسی در آموزش ریاضی، هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل محتوای کتاب های درسی ریاضی دوره متوسطه دوم از لحاظ توجه به طرح مسئله است. روش: این پژوهش از نوع کیفی است و جامعه آماری آن تمامی کتاب های درسی ریاضی دوره دوم متوسطه رشته های نظری در سال تحصیلی 1403-1402 است . تحلیل محتوا به روش کریپوندرف انجام پذیرفت. ابتدا واژگان کلیدی موید طرح مسئله تعیین و سپس شناسایی آنها در کتاب های درسی صورت پذیرفت. چارچوب نظری استویانوا و الرتون که موقعیتهای طرح مسئله را به سه دسته آزاد، نیمه ساختار یافته و ساختار یافته تقسیم می کند در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس این چارچوب، کل محتوای کتاب ها مورد بررسی قرار گرفت. سپس موقعیتهای طرح مسئله شناسایی و بر اساس سه موقعیت بیان شده، تفکیک شد. فراوانی هرکدام از موقعیت ها محاسبه و تحلیل داده ها انجام پذیرفت. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که در 13 کتاب مورد بررسی، 75 موقعیت طرح مسئله وجود دارد که 6/90 درصد آنها را موقعیت های نیمه ساختار یافته تشکیل می دهند. کتاب حسابان2 پایه دوازدهم رشته ریاضی و فیزیک با 16 موقعیت، بیشترین موقعیت طرح مسئله را داشت. همچنین در همه کتاب ها طرح مسئله نیمه ساختار یافته، بیشترین درصد طرح مسئله را به خود اختصاص داده بود. نتایج: نتیجه تحلیل نشان داد که توجه کمی به فعالیت های طرح مسئله توسط مولفان صورت گرفته است. با توجه به اهمیت این فعالیت ها، افزایش آنها از نظر کمی و کیفی توسط مولفان می تواند به رفع این نقص کمک کند.