تحلیل انتقادی گفتمان سیاسی - اقتصادی عادی سازی روابط کشورهای عربی با رژیم اشغالگر قدس در چارچوب پیمان ابراهیم

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه بغداد،عراق

2 استادیار گروه مطالعات غرب آسیا، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.30479/psiw.2025.21582.3391
چکیده

هدف: پیمان ابراهیم، ​​توافق‌نامه‌های دوجانبه‌ای درباره عادی‌سازی روابط است که بین امارات متحده عربی، بحرین و رژیم اشغالگر قدس در 15 سپتامبر 2020 امضا شد. بررسی انتقادی گفتمان سیاسی- اقتصادی توافق‌نامه‌ها و بیانیه‌های مربوط به پیمان ابراهیم به‌عنوان چارچوبی برای عادی‌سازی است. لذا پرسش اصلی عبارت است از اصول حاکم بر مدل عادی‌سازی در پیمان ابراهیم کدم‌اند؟ پرسش فرعی نیز عبارت است از پیمان ابراهیم چه مخاطراتی برای جهان عرب به‌طور عام و مسئله فلسطین به‌طور خاص دارد؟ روش: تحلیل گفتمان انتقادی متون توافق‌نامه‌های موسوم به پیمان ابراهیم است. همچنین، چارچوب نظری، مبتنی بر نظریه انتخاب عقلانی است.   یافته‌ها: اصول حاکم بر این الگوی جدید عادی‌سازی عبارت‌اند از: صلح در برابر اقتصاد، ایجاد تصویری جدید از طرفین منازعه، خلیجی‌سازی مسائل غرب آسیا و شیفتگی در عادی‌سازی بدون حدومرز.  نتیجه ­گیری: خطرات پیمان ابراهیم برای جهان عرب عبارت‌اند از تضعیف نظام عقیدتی مبتنی بر ایده عربت و قومیت در جهان عرب، جلوگیری از اجرای طرح‌های یکپارچگی اقتصادی عرب‌ها، و نفوذ رژیم اشغالگر قدس به ساختار جمعیتی کشورهای خلیج فارس. خطرات عادی‌سازی پیمان ابراهیم برای آرمان فلسطین عبارت‌اند از: گسستن پیوند میان پیشرفت در حل مسئله فلسطین و عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با رژیم اشغالگر قدس، به حاشیه راندن مسئله فلسطین و محروم کردن آن از پشتوانه عربی و پذیرش روایت رژیم مبنی بر انداختن بار مسئولیت عدم موفقیت در دستیابی به راه‌حل بر دوش مردم فلسطین و رهبری آن‌ها.