بررسی قابلیت توسعه گونه در حال انقراض سرخدار در استان گلستان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (پژوهش موردی: ذخیرهگاه پونه آرام استان گلستان)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس علوم و تحقیقات گیلان
2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت
3 دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22092/ijfpr.2014.5141چکیده
سرخدار از گونههای بومی سوزنیبرگ ایران و جزو گونههای در حال انقراض است. این گونه در گذشته گستره وسیعی را دربرگرفته ولی هماکنون در مناطق محدودی دیده میشود. به دلیل حمایت از این گونه دارویی انجام بررسیهای بیشتری از جنبههای پراکنش مکانی و امکان توسعه کاشت آن ضروریست. هدف از انجام این پژوهش تطبیق خواهشهای اکولوژیک این گونه با خصوصیات اکولوژیک منطقه مورد پژوهش در استان گلستان بهمنظور مکانیابی و تعیین مناطق مستعد کاشت بوده است. بدین منظور از روشهای ارزیابی چند معیاره مبتنی بر تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. طی این فرایند ابتدا شاخصهای طبیعی مورد نیاز و تأثیرگذار در رشد گونه سرخدار (ارتفاع، شیب، جهتشیب، سنگشناسی، رطوبت نسبی هوا، بارش، دما، تیپ خاک، پوشش گیاهی، تراکم تاج پوشش) در قالب 10 شاخص تعیین و پس از مشخص شدن وزن آنها، سرانجام نقشه نهایی مناطق مناسب کاشت گونه سرخدار براساس مدل ارزیابی چند معیاره (Multi Criteria Evaluation) تهیه گردید. براساس یافتههای تحقیق، در روش ارزیابی چند معیاره، از کل مساحت 30554 هکتاری محدوده مورد پژوهش حدود 2482 هکتار از اراضی دارای توان بسیار خوب و 10982 هکتار دارای توان خوب و 10909 هکتار دارای توان متوسط و 6181 هکتار فاقد توان رویشگاهی جهت کاشت گونه سرخدار برآورد گردید. با استفاده از نتایج این تحقیق میتوان مناطق مستعد حضور گونه سرخدار را مشخص و در آینده نسبت به انجام برنامهای مدون جهت تسهیل کاشت آن در مناطق جنگلی شمال اقدام کرد.