«دفتر دلگشا» و تلمیحات شاه‌نامه‌ای آن

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه حضرت نرجس (س) رفسنجان

doi
چکیده

«دفتر دلگشا» نام منظومه‌ای‌است از صاحب شبانکاره‌ای که آن ‌را در قرن هشتم سروده است. شاعر در این منظومه، تاریخ ملوک شبانکاره‌ را از آغاز پیدایش تا اوان حملة مغول به نظم درآورده‌است. او در آغاز و انجام منظومة خویش مدّعی شده که فردوسی را در خواب دیده و به او سفارش کرده تا تاریخ شاهان عصر خویش را به نظم درآورد تا نام او نیز بدین روش جاودان بماند. بنابراین صاحب سرگذشت ملوک شبانکاره را منظوم می‌سازد و از آن‌جا که فردوسی را یگانه راهنمای خود می‌داند، نه تنها بارها از این شاعر بلندآوازه در اثر خویش یاد می‌کند، بلکه از سبک شعری او نیز تقلید می‌نماید. نگرش عمیق صاحب به شاه‌نامة فردوسی سبب شده‌است که شاعر بارها در منظومة خویش، به قهرمانان شاهنامه و سرگذشت آنان اشاره نماید و یا آنکه ممدوحان خود را به شاهان و پهلوان شاهنامه تشبیه نماید. بررسی تلمیحات شاهنامه‌ای دفتر دلگشا موضوعی است که در این مقاله بدان می‌پردازیم.