فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر ویژگی‌های خاک و آستانه توپوگرافی بر فرسایش خندقی درحوضه آبخیز رودخانه شور (شهرستان مهر) بوده است. بدین منظور، 15 خندق به صورت تصادفی برای نمونه‌برداری و مورفومتری انتخاب شد. سپس با استفاده از تحلیل خوشه‌ا‌ی، خندق‌ها بر اساس ویژگی‌های ژئومتری به روش Ward و مقیاس مجذور فاصله اقلیدسی خوشه‌بندی شدند. از رگرسیون چند متغیره برای نمایش تاثیر ویژگی‌های خاک استفاده شد. همچنین برخی ویژگی‌های خندق‌ها نظیر شیب متوسط و مساحت حوضه‌ آبخیز راس خندق‌ها به وسیله نرم افزار Arc-GIS بر روی نقشه‌های توپوگرافی مشخص شد. با توجه به نتایج تحلیل خوشه‌ا‌ی، خندق‌ها در سه گروه طبقه‌بندی شدند و برای آنالیزهای آماری از گروه یک استفاده شد. نتایج نشان داد در گسترش طولی و سطح مقطع خندق‌ها به ترتیب میزان ماسه (299/9) (162/7)، نسبت جذب سدیم(967/7) (769/5) و مواد خنثی‌شونده (185/6) (240/5) ضریب تاثیر بیشتری در ایجاد و گسترش خندق داشته‌اند. این در حالی است که وجود مواد آلی به ترتیب با مقادیر (058/3-) (390/-) و پتاسیم (410/-) (030/-) مانع از گسترش فرسایش خندقی در منطقه می‌گردد. با توجه به نتایج فرمول آستانه توپوگرافی منطقه (S=6759.756A^(-.556)) فرآیند رواناب سطحی به عنوان فرآیند غالب هیدرولوژیکی موثر بر گسترش فرسایش خندق‌ها شناخته شد. این نتایج نشان دهنده‌ی تاثیر نوع سازند زمین‌شناسی (نسبت جذب سدیم، مواد خنثی‌شونده و ماسه) و ویژگی‌های حوضه آبخیز راس خندق در تولید رسوب ناشی از فرسایش خندقی است که برآیند این عوامل موجب گسترش طولی و سطح مقطع خندق‌ها در منطقه مورد مطالعه می‌گردد.