فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلی در این پژوهش بررسی تأثیر نوزمینساخت بر توالی لندفرم‌های کوهستانی و پایکوهی ناحیه دامغان با استفاده از تغییرات شیب و واکنش فرسایشی – برشی رودهای جاری بر سطح این لندفرم‌ها به عنوان یکی از عوامل کلیدی تحول چشم‌اندازها است. در این راستا ابتدا نقشه شیب آبراهه‌ها و نقشه توان برشی رود منطقه با توجه به پارامترهای تأثیرگذار شامل شیب رودخانه، مساحت حوضه زهکشی، نرخ تندی و بازده فرسایشی رود تهیه شد و سپس نیمرخ طولی برگرفته شده از این نقشه‌ها از شمال به جنوب منطقه با توجه به عوارض و لندفرم‌های برجسته‌ای که در ناحیه وجود دارد، ترسیم و مقایسه شد. از تحلیل نیمرخ‌های طولی برگرفته‌شده از نقشه شیب رود و توان برشی رودخانه می‌توان به این نتیجه رسید که این روش در شناسایی توالی لندفرم‌های متأثر از فرآیندهای زمینساختی، کاربرد زیادی دارد. هر جا که فعالیت گسل‌ها به شکل تراکششی منجر به ایجاد نواحی کم‌ارتفاع و فروافتاده شده‌است مانند حوضه واچاکیده آستانه، نرخ برش رود در برابر کاهش میزان شیب کانال، کاهش داشته‌است. در این حوضه نرخ برش رود 59/2 میلی‌متر در سال در برابر شیب کانال: 46/4 درصد می‌باشد.اما هر جا فعالیت گسل‌ها منجر به افزایش ارتفاعات و برآمدگی‌ها شده‌است، مانند خم‌گرفتاری ارتفاعات کرکسی، مجموعه راندگی ارتفاعات سفیدرشته‌کوه و یا فوربرگ‌های سربرآورده از میان رسوبات بادبزن‌های آبرفتی، نرخ برش رود در برابر افزایش شیب کانال، بالا رفته است. برای مثال در ارتفاعات کرکسی نرخ برش رود 12/10 میلی‌متر درسال در برابر شیب کانال 10/11 درصد می‌باشد.