بررسی فرونشست زمین با استفاده از سری زمانی تصاویر راداری و ارتباط آن با تغییرات تراز آبهای زیرزمینی (مطالعه موردی: کلان شهر کرج)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تهران
2 دانش آموخته دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی.
doi
10.22034/gmpj.2022.313426.1313چکیده
تغییرات ارتفاعی رخداده در سطح زمین که غالباً به صورت فرونشست و گاهی بالا آمدگی ظاهر میشود، به عنوان یک مخاطرات خاموش ولی جدی در محدودۀ شهرها به حساب میآید. در پژوهش حاضر با استفاده از روش سری زمانی SBAS در بازه زمانی 2014 تا 2021 در محدودۀ کلانشهر کرج با انتخاب 25 تصویر Sentinel-1 با فاصله زمانی و مکانی مناسب، متوسط سرعت فرونشست و برخاستگی زمین در محدودۀ مورد مطالعه برآورد شد. نتایج آنالیز سری زمانی تصاویر تداخلسنجی نشان میدهد در کلانشهر کرج مقدار تغییرات سطح زمین بین 145- تا 15+ میلیمتر بوده است و مناطق دارای فرونشست در بخش شمال غربی منطقه مورد مطالعه یعنی مهرشهر میباشد که بین 100 تا 145 میلیمتر فرونشست را ثبت کرده است. برای تعیین عوامل اصلی این رخداد، منطقۀ مهرشهر به طور دقیقتری از نظر بهرهبرداری از معادن، فعالیت تکتونیکی، کاربری زمین از نظر ساخت بنا و سازههای عظیم و در نهایت تغییرات سطح تراز آبهای زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفت که نتایج نشان داد تنها تغییرات تراز آب زیرزمینی در منطقه روند متناظری با رخداد فرونشست در منطقۀ مهرشهر دارد . برای بررسی علل و عوامل روند کاهشی سطح تراز آبهای زیرزمینی ، بارش منطقه نیز طی 6 سال گذشته مورد بررسی قرار گرفت که نتایج نشان از کاهش بارش میانگین در این دورۀ زمانی دارد که میتواند در کنار برداشت آب زیرزمینی حتی با حفظ روند ثابت، آثار نامطلوبی بر تغذیۀ آبهای زیرزمینی و در نهایت رخداد فرونشست برجای گذارد.