تعیین آستانه بارش بحرانی در وقوع زمین لغزش های سطحی بر اساس مدل فرایند محور (مطالعه موردی: منطقه ی جوانرود ،استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 استادیارگروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه فرهنگیان، تهران
2 دانشیار آبخیزداری، گروه منابع طبیعی، دانشگاه یزد.
3 دانش آموخته دکتری ژئومورفولوژی، مهارت آموز دانشگاه فرهنگیان.
doi
10.22034/gmpj.2022.315458.1315چکیده
بروز پدیدة زمینلغزش میتواند ناشی از عوامل متعدد زمینشناسی، ژئومورفولوژیکی، هیدرولوژیکی، بیولوژیکی و انسانی باشد. باوجوداین، نقش اساسی در شروع زمینلغزش را عمدتاً عاملی ماشهای ایفا میکند. بارندگی، بهعنوان متداولترین عامل ماشهای وقوع زمینلغزشها شناخته شده است. هدف این تحقیق تعیین بارش بحرانی در وقوع لغزشهای کمعمق منطقهی جوانرود با استفاده از مدل فرایند محور ( فیزیک پایه) Talebi 2008 میباشد این مدل با درنظرگرفتن پلان دامنه (همگرا، واگرا و موازی)، پروفیل طولی دامنه (محدب، مقعر، مستقیم)، هیدرولوژی زیرسطحی همراه با ویژگیهای مکانیکی خاک، ضریب پایداری دامنهها را مورد تجزیهوتحلیل قرار میدهد. آنگاه با توجه به ضریب پایداری محاسبه شده به تعیین بارش بحرانی برای دامنههای مطالعاتی پرداخته میشود. برای دستیابی به هدف موردنظر، 12 دامنه شامل 7 دامنه لغزشی و 5 دامنه فاقد لغزش به عنوان نمونه مطالعاتی در منطقه جوانرود انتخاب شدند و سپس تمامی متغیرهای تحلیل پایداری شیب با استفاده از مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و تجزیهوتحلیل توپوگرافی دامنهها استخراج شد و ضریب پایداری برای هر دامنه محاسبه گردید. سپس با استفاده از روش معکوس کاهش ضریب اطمینان تا حد ناپایداری یک به تعیین بارش بحرانی برای دامنههای مطالعاتی پرداخته شد. نتایج حاصل از میزان ضریب پایداری بهدستآمده و بارشهای بحرانی دامنههای مطالعاتی حاکی از کارایی مناسب این مدلها جهت تعیین بارش بحرانی میباشد. بهطوریکه در منطقه جوانرود دامنههای مستعد لغزش برای ناپایدار شدن، بارش بحرانی کمتری نسبت به دامنههای پایدار نیازمندند. مطابق محاسبات به دست آمده میزان بارش بحرانی برای دامنههای ناپایدار کمتر از 50 میلیمتر و برای دامنههای پایدار بیش از 100 میلیمتر در روز میباشد.