فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خودایمنی مزمن سیستم عصبی مرکزی است که با التهاب، دمیلینه‌شدن و اختلال عملکرد نورونی همراه بوده و عمدتاً زنان جوان را درگیر می‌کند. مدل حیوانی آنسفالومیلیت خودایمن تجربی (EAE) به‌عنوان مدل استاندارد شبیه‌سازی پاتوفیزیولوژی MS استفاده می‌شود. هورمون‌های جنسی مانند استروژن و ویتامین D در تعدیل پاسخ‌های ایمنی و کاهش شدت بیماری نقش دارند. این مطالعه اثرات درمانی ترکیبی ویتامین D3 و 17-بتا استرادیول را در مدل EAE بررسی کرد.روش‌ کار: در این مطالعه تجربی، ۳۲ موش ماده نژاد C57BL/6 اوارکتومی‌شده به چهار گروه درمان ترکیبی، ویتامین D3، استروژن و کنترل تقسیم شدند. EAE با تزریق پپتید MOG35-55 القا شد. گروه ترکیبی روزانه ۱۰۰ نانوگرم بر کیلوگرم ویتامین D3 به‌صورت داخل صفاقی و پلت ۱۵ میلی‌گرمی 17-بتا استرادیول (معادل دوز فیزیولوژیک بارداری) دریافت کرد. ارزیابی‌های بالینی، بافت‌شناسی، سنجش تکثیر سلولی با BrdU، اندازه‌گیری سایتوکاین‌ها با الایزا و بررسی بیان ژن با Real-Time PCR (روش ΔΔCt) انجام شد.نتایج: درمان ترکیبی شدت علائم بالینی را به‌طور معناداری کاهش داد (میانگین نمره بالینی 0.1±1/1 در برابر 0.15±4.5 در گروه کنترل، p<0.001)، نفوذ سلول‌های التهابی و تکثیر سلولی را مهار کرد (p<0.001). سایتوکاین‌های التهابی (IL-6، IL-17، TNF-α، IFN-γ) کاهش و سایتوکاین‌های ضدالتهابی (IL-4، IL-10، TGF-β) افزایش یافتند (همگی p<0.001). بیان ژن‌های T-bet و RORγt کاهش و Foxp3 و GATA3 افزایش یافت که موجب تغییر نسبت Th1/Th2 و Th17/Treg به‌نفع پاسخ ضدالتهابی گردید.نتیجه‌گیری: تجویز هم‌زمان ویتامین D3 و استروژن اثرات هم‌افزای ضدالتهابی و ایمن‌تنظیمی در مدل EAE داشته و می‌تواند رویکردی بالقوه برای درمان MS باشد.