ارزیابی کارآیی مدل Dong برای تعیین قابلیت خطر آتش سوزی در جنگلهای زرین آباد نکا، استان مازندران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلداری
2 استادیار
3 دانشیار
doi
10.22092/ijfpr.2014.4724چکیده
وقوع آتشسوزیهای مکرر در جنگلهای شمال کشور طی سالهای اخیر لزوم پژوهشهایی را بهمنظور پیشبینی آتشسوزیهای آینده در این جنگلها اجتنابناپذیر میکند. برای انجام این تحقیق ابتدا نقشه توپوگرافی 1:25000 جنگلهای زرینآباد نکا زمینمرجع شد. سپس مدل رقومی ارتفاع منطقه با اندازه پیکسل 30 متر از نقشه ژئورفرنس شده تهیه و با استفاده از آن، نقشههای شیب، جهت و ارتفاع از سطح دریا بدست آمدند. نقشه تراکم پوشش گیاهی و مناطق مسکونی (روستاها) منطقه از شرکت سهامی نکاچوب تهیه و در GIS رقومی شد. کلیه جادهها با استفاده از دستگاه موقعیتیاب جهانی (GPS) برداشت شده و نقشه آنها تهیه شد. سپس در اطراف جادهها و روستاها در نقشههای مذکور بهترتیب حاشیههای 200 متری و 500 متری در نظر گرفته شد. تمام لایههای رقومی با توجه به مدل Dong طبقهبندی شدند. از رویهمگذاری تمام نقشهها در محیط GIS و وزندهی به هر فاکتور با استفاده از مدل مذکور، نقشه قابلیت آتشسوزی منطقه در پنج طبقه تهیه شد. با در دست داشتن دادههای واقعی از آتشسوزیهای گذشته از طریق نمونهبرداری زمینی با دستگاه موقعیت یاب جهانی، نقشه این مناطق تهیه شد. سپس این نقشه با نقشه قابلیت آتشسوزی منطقه رویهمگذاری شد. نتایج نشان داد که تقریباً 40 درصد از محدوده مناطق آتشسوزیهای گذشته در نقاطی قرار گرفتهاند که قابلیت بسیار زیاد یا زیادی برای آتشسوزی دارند که نشاندهنده اعتبار متوسط مدل مورد استفاده است. بنابراین در ادامه، اصلاح مدل مذکور انجام شد و وزن لایهها براساس اهمیت آنها در منطقه مورد مطالعه تغییر یافت و مدلی جدید ارائه شد. نقشه قابلیت جدید براساس مدل اصلاحی مجدداً تهیه شده و با نقشه مناطق آتشسوزی گذشته رویهمگذاری شد. نتایج نشان داد که تقریباً 80 درصد از محدوده مناطق آتشسوزیهای گذشته در نقاطی قرار گرفتهاند که قابلیت بسیار زیاد یا زیادی برای آتشسوزی دارند که نشاندهنده اعتبار قابل توجه مدل اصلاح شده برای منطقه مورد مطالعه است. به نظر میرسد که از این الگو بتوان برای مناطق جنگلی دیگر شمال کشور نیز برحسب موقعیت مکانی حوضههای آبخیز استفاده کرد.