طراحی سناریوهای آینده فرهنگسیاسی در ایران (1402-1412)
نویسندگان
1 دانشجوی پسادکترای دانشگاه اصفهان
2 استاد گروه علوم سیاسی- دانشکده علوم اداری و اقتصاد- دانشگاه اصفهان. ایران
doi
10.30479/jfs.2023.18579.1468چکیده
هدف: این مطالعه با هدف بررسی و طراحی سناریوهای وضعیت آینده فرهنگسیاسی در ایران، با رویکرد آیندهپژوهانه به مقوله فرهنگسیاسی انجام شده است که نقطه قوت و تمایز این اثر با آثار پیشین به شمار میآید. شناخت فرهنگسیاسی به مثابه ترسیم شیوه نگرش مردم نسبت به نظام سیاسی از آنرو حائز اهمیت میباشد که ضمن ایجاد شرایط فهم ارتباط بین عناصر مختلف حیات انسانی، مبیّن تغییرات اجتماعی و سیاسی حاکم بر آینده یک نظام سیاسی در نتیجه دگرگونیهای بین نسلی بشمار میآید. روش: با توجه به این امر از روشهای کمی و کیفی و روش سناریونگاری پیترشوارتز جهت پاسخ به سؤال اصلی بهرهمند شدهایم. همچنین جهت جمعآوری اطلاعات به بررسی ادبیات تحقیق و اسناد و مدارک در قالب روش کتابخانهای و مصاحبه نیمهساختاریافته با پنل 25 نفره خبرگان اقدام شده است و همچنین از روش دلفیفازی استفاده و برای سنجش پایایی، از روش تحلیل ساختاری مبتنی بر جداول ماتریس روابطمتقابل براساس نرمافزار میکمک و برای طراحی سناریوها از نرمافزار سناریوویزارد بهرهمند شدیم. یافتههای پژوهش: پنج عدم قطعیت کلیدی در ارتباط با وضعیت آینده فرهنگسیاسی در ایران متصور میباشیم: اسطورهسازی، عدالتخواهی، فرهنگ عاشورایی و مهدویت، پیوند دین و سیاست و استقلال خواهی، که مبتنی بر آن چهار سناریوی فرهنگسیاسی مردمسالاری دینی، انحصارگرایی دینی، مشارکت دموکراتیک و فرهنگسیاسی تبعی-مشارکتی قابل ترسیم هستند.نتیجهگیری: از میان 4 سناریوی طرح شده، سناریوی فرهنگ سیاسی تبعی-مشارکتی از بیشترین درجه احتمال وقوع برخوردار است.