استفاده از شاخصهای مورفومتریک برای شناسایی سرچشمه نمکزایی در پلایا (مطالعۀ موردی: پلایای ایزدخواست، استان فارس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئوموروفوژی، گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.
2 دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.
3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه.
doi
10.22034/gmpj.2021.296568.1288چکیده
در کشور ما شرایط اقلیمی بهگونهای استکه در 65 درصد آن متوسط بارندگی سالیانه کمتر از 130 میلیمتر است.. بنابراین شناخت عوامل تأثیرگذار بر کیفیت منابع آبی این مناطق برای حفاظت در جهت کاهش آسیبپذیری این منابع، از اهمیت شایانی برخوردار است. در این تحقیق جهت بررسی عوارض ژئومورفولوژیکی در شناسایی سرچشمههای شوری منابع آب زیرزمینی در پلایای ایزدخواست و ارائه شاخصی مطمئن جهت مدلسازی مکانی از مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) استفاده شده است. نتایج نشان داد که از بین 5 شاخص انتخاب شده ، شاخص بافت زهکشی نسبت به شاخص-های دیگر کارایی بهتر و مناسب تری داشت بطوری که نتایج مدل GWR با لندفرمهای منطقه رابطۀ مستقیی را نشان داد. در اغلب پارامترهای کیفی بیشترین میزان همبستگی مربوط به غرب حوضه میباشد که نشاندهندۀ تأثیر بالای دیاپیر نمکی موجود در غرب حوضه بر منابع آبی میباشد همچنین مقاومت کم و فرسایش رسوبات تبخیری نیز بر این موضوع دامن زده است. علاوه بر این در این تحقیق سازندهای مخرب در مرکز، شمال، شمالشرق و شمالغرب منطقه بهصورت تپهماهور و بدلند رخنمون دارند. علاوه بر این با استفاده از شاخص بافت زهکشی بهطور کامل مقاومت لیتولوژیهای مختلف در زیرحوضهها مشخص شد. که نتایج نشان میدهد در نبود نقشههای زمینشناسی با مقیاس قابل قبول میتوان جهت تشخیص نوع مقاومت سنگها از نقشههای توپوگرافی با مقیاسهای موجود و حتی برای تعیین جنس لیتولوژیها با استفاده از نقشههای توپوگرافی بزرگ مقیاستر با استخراج شبکه زهکشی به عنوان لندفرم از شاخص بافت زهکشی استفاده نمود.