سنجش اعتماد عمومی به علم از دیدگاه ایرانیان
نویسندگان
1 هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
2 کارشناس پژوهشی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
doi
10.22034/popsci.2023.397525.1271چکیده
هدف: هدف این مقاله، سنجش اعتماد عمومی به یافتههای علمی، مراکز علمی و پژوهشگران در ایران است. با تخصصیشدن روزافزون علم و فناوری و نفوذ آن در زندگی روزمره و گسترش رسانهها و وسایل ارتباطی، آگاهی درباره پیامدهای توسعه علم و فناوری در بین گروههای اجتماعی توزیع شده و مردم به علم و فناوری و دستاوردهای آن با تردید بیشتری نگاه میکنند. در شرایط توزیع اجتماعی دانش، دانشمندان دیگر به تنهایی دانش و توان پیشبینی همه دلالتهای اجتماعی نوآوری را ندارند؛ این تحول ارزیابی دلالتهای اخلاقی علوم و فناوری را از انحصار دانشمندان خارج کرده است. پژوهشگران علم و جامعه با طرح پرسشهای خاص خود میکوشند جنبههای مختلف ارتباط مردم با علم و فناوری را توضیح دهند که چگونه میتوان میزان اعتماد مردم به علم و فناوری را سنجید و آنان را در رشد و پیشرفت جامعه سهیم کرد.روش: در این مطالعه از روش توصیفی و طرح پیمایشی بهره گرفته شده است. برای دستیابی به هدف، از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای استفاده شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه بود. روایی محتوایی و صوری پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان و بررسی ضریب توافق ایشان، انجام شد. همچنین از روش اندازهگیری روایی سازهای مدل مفهومی (تحلیل عاملی تأییدی و بررسی شاخصهای برازش) استفاده و برای پایایی سؤالات و گویههای تهیه شده از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته ها :در مورد یافتههای علمی، پاسخدهندگان به موضوعات مرتبط با قوانین و مقررات علمی، تأیید دیگر منابع، تأیید دانشمندان دیگر و اینترنت اعتماد داشتند. در حالی که بررسی به وسیله افراد عادی و تأیید رسانهها مورد اعتماد پاسخگویان نبود. همچنین یافتهها نشان داد که اکثریت جامعه، به مراکز علمی اعتماد دارند.