ارزیابی کمی خطر فرسایش کناری رودخانه تروال ( حوضه بالادست ایستگاه حسن خان)
نویسندگان
1 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 دانشجوی کاشناسی ارشد مخاطرات محیطی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران . عضو گروه پژوهشی مطالعات محیطی دریاچه زریبار، پژوهشکده کردستان شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22034/gmpj.2021.283715.1270چکیده
رودخانهها سیستمهایی پویا هستند که جهت نیل به تعادل بستر، بهطور پیوسته در طول زمان تغییر میکنند. تخریب کناره رودخانهها میتواند سالانه خسارات و مخاطرات زیادی را به همراه داشته باشد. جهت تعدیل خسارات مذکور، عملیات اصلاحی متعددی در رودخانهها میتواند مدنظر قرار گیرد و لازمه انتخاب روشهای درست، شناخت دقیق وضعیت رودخانه و بخصوص وضعیت فرسایش کناری رودخانه است. بر این اساس در این پژوهش، فرسایش کناری رودخانه تروال بهعنوان هدف پژوهش مدنظر قرار گرفته است. رودخانه تروال یکی از سرشاخههای اصلی رودخانه سفیدرود است که در شرق استان کردستان قرار دارد. در این پژوهش 67 مقطع عرضی از رودخانه برداشت گردید و میزان فرسایش کناری با استفاده از شاخصهای BEHI کامل و BEHI اصلاحشده مورد بررسی قرار گرفت و نقش پارامترهای مورد استفاده در محاسبه شاخص BEHI کامل، بر اساس آزمون تجزیه واریانس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که بیشتر بخشهای رودخانه تروال از نظر فرسایش کناری در کلاس وضعیت فرسایش کناری متوسط تا زیاد قرار میگیرند و مقاطع بحرانی از نظر فرسایش، در بالادست حوضه قرار داشته و با حرکت به سمت پائیندست از مقدار فرسایش کناری کاسته شده و رودخانه حالت متعادلتری به خود میگیرد. احیا و تقویت پوشش گیاهی خصوصاً با گونههای بومی دارای ریشههای عمیق بهعنوان راهکاری کلیدی جهت تعدیل فرسایش کناری رودخانه تروال توصیه میگردد.
