تأثیر باکتری‌های ریزوسفری محرک رشد گیاه و فیلتر‌کیک بر رشد و غلظت عناصر غذایی در گیاه اسفناج در برهم‌کنش با علف‌کش

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

4 گروه گیاهپزشکی- دانشکده کشاورزی-دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
10.22067/jsw.2021.71455.1069
چکیده

گیاه اسفناج گیاهی حساس به علف­های هرز بوده و علف­کش اختصاصی برای آن وجود نداشته و استفاده از علف­کش­های پیشنهادی مانند متری­بیوزین باعث اختلالات متابولیکی در اسفناج شده که نتیجه آن کاهش مؤلفه­های رشدی و تغذیه­ای در این گیاه می­باشد. در این پژوهش تأثیر باکتری­های ریزوسفری محرک رشد گیاه از گروه سودوموناس (جدایه­هایRUM14  و CHA0) و فیلتر­کیک به عنوان محصول جانبی کارخانه شکر (F) و ماده­ای غنی بر غلظت عناصر غذایی و وزن خشک در گیاه اسفناج بررسی شد. همچنین تأثیر باکتری­های ذکر شده و فیلتر کیک بر کاهش اثرات منفی تنش ناشی از علف­کش متری­بیوزین مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از باکتری­های ریزوسفری محرک رشد و فیلترکیک هر کدام به­تنهایی و یا با استفاده همزمان باعث افزایش غلظت عناصر پرمصرف (فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم) و کم­مصرف (مس، روی و آهن) و همچنین افزایش وزن خشک در گیاه اسفناج می­گردد. از نظر آماری بیشترین افزایش غلظت عناصر و وزن خشک در تیمار استفاده همزمان جدایه RUM14 و فیلترکیک (RUM14+F) مشاهده گردید. همچنین مشخص گردید استفاده از علف­کش متری­بیوزین باعث کاهش غلظت عناصر و وزن خشک می­گردد و از نظر آماری با افزایش مصرف علف­کش این تغییرات افزایش می­یابد. بررسی­های آماری نشان داد که استفاده از باکتری­های ریزوسفری محرک رشد و فیلتر کیک به تنهایی و یا با هم، اثر تنش ناشی از استفاده علف­کش (کاهش وزن خشک و همچنین کاهش غلظت عناصر) را به میزان زیادی در گیاه اسفناج کاهش می­دهد و از نظر اماری تیمار RUM14+F  موثرترین تیمار بود. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که جدایه­های باکتری سودوموناس و فیلترکیک در افزایش رشد گیاه اسفناج، افزایش عناصر پر مصرف و کم مصرف در گیاه اسفناج و همچنین در کاهش تنش ناشی از استفاده از علف­کش مؤثر می­باشند.