فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه قره‌سو از رودخانه‌های دائمی استان اردبیل می‌باشد که در طی سال‌های اخیر، تحت تأثیر عوامل آنتروپوژنیک دست‌خوش تغییراتی قرارگرفته است. در این تحقیق سعی شده است با ارائه روش‌های کمی ژئومورفومتریکی، مطالعه دقیق‌تری نسبت به تغییرات جانبی مجرای رودخانه قره‌سو در طی 12 سال اخیر صورت گیرد و بینش جامعی نسبت به این تغییرات و روش‌های محاسبات آن‌ها با استفاده از تکنیک‌های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ارائه گردد. بخش وسیعی از دشت‌سیلابی رودخانه قره‌سو زیر کشت محصولات کشاورزی می‌باشد و در بخش‌های زیادی، شاهد دست اندازی‌های کشاورزان در قسمت بستر و حریم رودخانه و نیز تغییر کاربری هستیم. این دخل و تصرف در طول سال‌های اخیر سبب ایجاد تغییراتی در مورفولوژی مجرای رودخانه قره‌سو شده است. بررسی کمی این تغییرات با استفاده از شاخص‌های ژئومورفومتریکی می تواند نقش مهمی در مدیریت دشت‌سیلابی این رودخانه ایفا کند. منطقه موردمطالعه 31 کیلومتر از این ‌رودخانه می‌باشد. فعالیت کشاورزان در اطراف رودخانه و دست‌اندازی در بستر و حریم رودخانه قره‌سو سبب کانالیزه شدن مجرا شده است که این امر می‌تواند سبب تسریع آب‌گرفتگی زمین‌های مجاور رودخانه گردد. همچنین نتایج بررسی‌ها نشان داد که تحرک بالا در میزان شاخص تغییرات خط کناری کل (E) و شاخص آهنگ تغییرات جانبی نرمال شده (N) رودخانه قره‌سو در ارتباط با مهاجرت واقعی مجرا نبوده بلکه دارای ارتباط قوی با تغییرات در عرض مجرا می‌باشد. میزان آهنگ مهاجرت واقعی محاسبه‌شده برای رودخانه قره‌سو در طی 12 سال گذشته در منطقه موردمطالعه تقریباً 36/0 متر در سال بوده است.