بررسی سازگاری کلن‌های صنوبر تاج‌باز در استان مرکزی

نویسندگان

1 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، اراک

2 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران

3 دانشجوی دکتری، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریائی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

doi
10.22092/ijfpr.2013.3856
چکیده

تحقیق حاضر با هدف انتخاب و معرفی کلن­های پُر محصول و سازگار صنوبر در ایستگاه تحقیقات منابع طبیعی مرحوم مهندس یونسی (خسبیجان- اراک) در سال 1376 اجرا شده است. به همین منظور تعداد 14 کلن صنوبر تاج باز از گونه­های Populus deltoides، Populus alba، Populus euramericana و Populus nigra که در خزانه سلکسیون برتری خود را نشان داده بودند در طرح سازگاری برای یک دوره هشت ساله در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در فواصل کاشت 4  x4 متر برای آزمایش سازگاری بررسی شدند. در پایان هر فصل رویش، مشخصه‌های قطر برابر سینه، ارتفاع کل، موجودی حجمی، میانگین رویش قطری و ارتفاعی و حجمی، مقاومت به آفات، کیفیت تنه و کیفیت تاج اندازه­گیری گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که مشخصه­های مورد بررسی بجز رویش قطری و ارتفاعی، اختلاف آماری معنی­داری را نشان دادند. نتایج مقایسه میانگین­ها نشان داد که کلن P.e.vernirubensisبیشترین مقدار قطر برابر سینه، ارتفاع، موجودی حجمی و رویش حجمی را داشته است. به‌طوری‌که بیشترین مقدارمقاومت به آفات درکلن­هایP.e.vernirubensisوP.a.45.77، درصد کیفیت تنه در P.a.45.77و کیفیت تاج در P.e.triploمشاهده ­شد. البته کمترین ارتفاع، موجودی حجمی، میانگین رویش حجمی، مقاومت به آفات، درصد کیفیت تنه و درصد کیفیت تاج در P.n.72.8 وجود داشت. کلن­هایP.e.vernirubensis، P.d.69.55، P.e.214، P.e.455 وP.e.triplo به‌ترتیب با 5/19، 5/18، 23/18، 13/17 و 46/16 مترمکعب در هکتار و در سال به­عنوان کلن­های سازگار صنوبر با تولید زیاد چوب و کلن­های P.n.72.6، P.n.72.10، P.d.missouriensis، P.d.73.51وP.n.72.8به­عنوان ارقام ناموفق­ صنوبر معرفی شدند.