مقایسه تأثیر جنگلکاری صنوبر و توسکا بر ویژگیهای کیفی خاک و ذخیره کربن آلی (مطالعه موردی: ایستگاه تحقیقات صنوبر صفرابسته، استان گیلان)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان.
2 استادیار، گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان
3 استاد، گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان
4 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان رشت
doi
10.22092/ijfpr.2013.3858چکیده
از آنجا که نوع پوشش گیاهی بر ذخیره کربن آلی خاک و خصوصیات کیفی خاک تأثیر بسزایی دارد، بنابراین بهمنظور بررسی این تأثیر دو منطقه با جنگلکاری 14 ساله خالص صنوبر و توسکا، هرکدام در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی صنوبر صفرابسته استان گیلان مطالعه شد. برای نیل به اهداف این تحقیق در هر تکرار نیمرخهای خاک حفر و خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در آنها مطابق روشهای استاندارد مطالعه و اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد وزن مخصوص ظاهری، رس قابل انتشار، میانگین وزنی قطر خاکدانه، مقدار کربوهیدراتها و مقدار فسفر در دو جنگلکاری دارای تفاوت معنیداری در سطح یک درصد بودند. در عمق دوم (7 تا 15 سانتیمتر) جنگلکاری صنوبر خاکدانههای 4-2 میلیمتر و در جنگلکاری توسکا خاکدانههای 8-6 میلیمتر حداکثر مقدار کربن آلی را دارا بودند. در عمق سوم (15 تا 45 سانتیمتر) جنگلکاری توسکا تفاوتی بین درصد کربن آلی در خاکدانهها با اندازه مختلف دیده نشد، درحالیکه در جنگلکاری صنوبر درصد کربن آلی در خاکدانههای 8-6 میلیمتر حداکثر بود. مقدار ذخیره کربن در عمق اول (صفر تا 15 سانتیمتر) جنگلکاری صنوبر و توسکا بهترتیب 23/1277 و 7/1477 تن در هکتار بود که تفاوت معنیداری در سطح یک درصد نشان داد. تنفس میکروبی در هر دو جنگلکاری در عمق اول تفاوت معنیداری در سـطح پنج درصـد داشت. یافتههای این تحقیق نشان داد که نوع پوشش گیاهی تأثیر زیادی بر ذخیره کربن در خاک داشته و از این طریق خصوصیات کیفی خاک را کنترل میکند. البته جنگلکاری توسکا در مقایسه با صنوبر باعث تجمع کربن آلی بیشتری در سطح خاک گردید.