نوتعریفی از ساختار فرم‌شناسی بنیادین در دانش ژئومورفولوژی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل ایران

2 دانش آموخته ژئومورفولوژی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 پژوهشگر پسا‌دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22034/gmpj.2021.276105.1260
چکیده

شاخه‌های مختلف علمی در طول دوران رشد و تکامل خود با فاز‌های مختلفی رو‌به‌رو می‌شوند. در این پژوهش دو فاز اصلی که شبکه-های علمی را در ادوار مختلف ‌تحت تأثیر قرار می‌دهند، به نام‌ فاز ایستای ترمینولوژیک و فاز پویای ترمینولوژیک تبیین شد. از مروری اجمالی بر روند پژوهشی حاکم بر علم ژئومورفولوژی، نازایی در خلق مفاهیم و معانی جدید استنتاج می‌گردد که می‌توان شرایط فاز ایستای ترمینولوژیک را به آن انتساب داد. برون‌رفت از شرایط ایستای ترمینولوژیک و ورود به شرایط پویا، توجه بیشتر به مطالعات بنیادین و بازتعریف مفاهیم از پیش موجود در قالب ترمینولوژی جدید را می‌طلبد. در این راستا، ساختار فرم‌شناسی بنیادین در ژئومورفولوژی (در 7 سطح شامل: زمین معنا، زمین فضا، زمین منظر، زمین شکل، زمین عارضه و زمین شئی)، نظام ارتباطی در این ساختار (در 10 سطح شامل: روابط سلسله‌مراتبی و یا غیر سلسله‌مراتبی، درون سطحی یا میان سطحی، یک‌سویه و یا دوسویه)، سطوح مقیاس (شامل: مقیاس‌های جهانی، سراسری، منطقه‌ای، بخشی، کانونی، محلی و نقطه‌ای) و جریان انرژی تبیین و تشریح گردید.